Entomology

ไม่ใช่แค่ทำฟาร์มรา มดยังมีแบคทีเรียเป็นผู้ช่วยด้วย

By: terminus
Writer
on Sat, 03/03/2012 - 01:02

มดกัดใบ (leadcutter ants) น่าจะเป็นหนึ่งในแมลงที่ได้ออกโทรทัศน์บ่อยที่สุด เพราะภาพขบวนขนใบไม้ของมันเป็นอะไรที่น่าตื่นตะลึงมาก มนุษย์ขอบใช้พฤติกรรมของมดกัดใบสื่อถึงความสามัคคี, ความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน, และความขยันอดทน

มดกัดใบไม่ได้กินใบไม้โดยตรงอย่างที่หลายคนคิด มดเอาใบไม้พวกนี้ไป "หมัก" เชื้อราในรัง แล้วก็เก็บเกี่ยวเชื้อรามากินอีกที จะเรียกว่าเป็นการทำ "สวนรา" ก็ได้ (มดพวกนี้ทำเกษตรกรรมก่อนหน้ามนุษย์เป็นร้อยล้านปี) แต่นักวิทยาศาสตร์ก็สงสัยกันมานานแล้วว่า สิ่งมีชีวิตอีกประเภทในสวนของมดมีหน้าที่ทำอะไรกันแน่

หมัดไดโนเสาร์ตัวเบ้อเริ่ม

By: terminus
Writer
on Fri, 02/03/2012 - 22:51

หมัดคือแมลงปรสิตที่อาศัยดูดเลือดกินจากสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและนก จุดเริ่มต้นสายวิวัฒนาการของหมัดเป็นเรื่องที่นักวิทยาศาสตร์ยังกังขา ฟอสซิลหมัดโบราณที่ค้นพบส่วนใหญ่ก็มีหน้าตาคล้ายหมัดในยุคปัจจุบัน นักกีฏวิทยา (นักวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาแมลง) คาดกันว่าหมัดน่าจะเริ่มสายวิวัฒนาการตั้งแต่ยุคครีเตเซียสเมื่อประมาณ 145 ล้านปีก่อนถึง 65 ล้านปีก่อน

แต่ทีมวิจัยที่นำโดย Michael Engel แห่ง University of Kansas in Lawrence ได้ค้นพบซากฟอสซิลของหมัดยักษ์ที่มีอายุเก่าแก่ย้อนไปถึง 165 ล้านปีก่อน และ 125 ล้านปีก่อน นับเป็นฟอสซิลของหมัดที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยค้นพบ

นักวิทยาศาสตร์พบเป็นครั้งแรกว่าผึ้งก็มี "วรรณะทหาร"

By: terminus
Writer
on Tue, 10/01/2012 - 18:19

ปลวกกับมดเป็นแมลงสังคมที่มีการแบ่งชนชั้นวรรณะออกเป็นวรรณะทำงาน (worker caste), วรรณะทหาร (soldier caste), วรรณะสืบพันธุ์ (reproductive caste) ขณะที่รังผึ้งมีเพียงสองวรรณะเท่านั้น คือ วรรณะทำงาน กับ วรรณะสืบพันธุ์ โดยที่ผึ้งงานจะสับเปลี่ยนหน้าที่ไปเรื่อยๆ ตามอายุที่เพิ่มขึ้น เช่น เริ่มจากดูแลรัง, เลี้ยงตัวอ่อน, หาอาหาร, ปกป้องรัง, นั่งเฉยๆ เป็นต้น

ผึ้งกลายเป็นซอมบี้เพราะโดนแมลงวันสิงร่าง

By: terminus
Writer
on Thu, 05/01/2012 - 03:37

ประชากรผึ้งน้ำหวาน (honeybee) ในอเมริกาเหนือกำลังประสบกับภาวะถดถอยอย่างหนักด้วยปรากฏการณ์ที่เรียกว่า colony collapse disorder (CCD) นักวิทยาศาสตร์เองก็ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดนัก สิ่งแวดล้อม (มลภาวะ), เชื้อไวรัส, หรือเชื้อราต่างก็มีบทบาทสำคัญ และล่าสุดเราก็ได้รับรู้ว่าผึ้งยังต้องรับมือกับศัตรูตัวร้ายอีกตัว

เซลล์ประสาทของตัวต่อจิ๋วไม่มีนิวเคลียส

By: terminus
Writer
on Sat, 03/12/2011 - 23:48

นิวเคลียสคือส่วนที่เซลล์ใช้เก็บ DNA ดังนั้นนิวเคลียสจึงเหมือนศูนย์กลางที่คอยควบคุมกิจกรรมของเซลล์ให้เป็นไปตามแบบแผนที่กำหนดไว้ในพิมพ์เขียวพันธุกรรม แต่เซลล์บางชนิด เมื่อเจริญเติบโตเต็มที่ นิวเคลียสก็จะหายไป เช่น เซลล์เม็ดเลือดแดง เป็นต้น

โดยทั่วไปเซลล์ประสาทมีการสร้างและปล่อยสารเคมีตลอดเวลา ดังนั้นมันจึงต้องมีนิวเคลียสไว้คอยสั่งงานสร้างโปรตีนที่จำเป็น แต่ Alexey A. Polilov นักกีฏวิทยาแห่ง Lomonosov Moscow State University พบว่าเซลล์ประสาทเกือบทั้งหมดของตัวต่อนางฟ้า Megaphragma mymaripenne ไม่มีนิวเคลียส

ต่อครุฑเขี้ยวยาวกว่าขา

By: terminus
Writer
on Fri, 26/08/2011 - 23:44

ทีมนักกีฏวิทยาที่นำโดย Lynn Kimsey แห่ง University of California, Davis ได้ค้นพบตัวต่อสปีชีส์ใหม่ที่มีเขี้ยว (mandible) โง้งยาวมากกว่าความยาวของขาคู่หน้าของมันเสียอีก

ตัวต่อชนิดนี้ได้รับชื่อเล่นๆ ไปก่อนว่า Dalara garuda (ชื่อนี้ยังไม่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการ อาจเปลี่ยนแปลงได้ในภายหลัง) เป็นตัวต่อในวงศ์ Crabronidae โดยที่ชื่อ "GARUDA" นี้ก็คือ "ครุฑ" สิ่งมีชีวิตครึ่งคนครึ่งนกที่เป็นสัญลักษณ์ของประเทศอินโดนีเซียนั่นเอง ตัวผู้มีขนาดความยาวลำตัวประมาณ 2.5 นิ้ว ตัวเมียมีขนาดเล็กกว่าตัวผู้เล็กน้อย ตัวต่อชนิดนี้น่าจะเป็นผู้ล่าของแมลงอื่นๆ ที่ตัวเล็กกว่า

ตั้กแตนกิ่งไม้ที่สืบพันธุ์ด้วยการโคลนนิงมาเป็นล้านปี

By: terminus
Writer
on Tue, 19/07/2011 - 23:17

ตั๊กแตนกิ่งไม้ในสกุล Timema หลายชนิดที่อาศัยอยู่ทางตะวันตกของสหรัฐอเมริกา มีการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ ตัวเต็มวัยตัวเมียจะออกลูกเป็นตัวเมียอีกตัวโดยไม่ต้องพึ่งการผสมจากสเปิร์ม ซึ่งในทางเทคนิคก็ไม่ต่างจากการโคลนนิงตัวเองเท่าไรนัก เพราะตัวลูกกับตัวแม่มีลักษณะทางพันธุกรรมที่เหมือนกันเกือบทุกประการ

ทีมนักวิจัยที่นำโดย ดร. Tanja Schwander แห่ง Simon Fraser University ประเทศแคนาดา อยากรู้ว่าตั๊กแตนกิ่งไม้ Timema spp. ที่โคลนนิงตัวเองเหล่านี้มีวิวัฒนาการมานานขนาดไหนแล้ว พวกเธอจึงวิเคราะห์ DNA ย้อนกลับไปยังจุดกำเนิดที่ตั๊กแตนกิ่งไม้พวกนี้แยกออกมาเป็นสปีชีส์

เพลี้ยกะเทยมีเชื้อตัวพ่อสิงสู่อยู่

By: terminus
Writer
on Sat, 16/07/2011 - 02:05

เพลี้ยหอยปุยฝ้าย (cottony cushion scale insect, Icerya purchasi) เป็นแมลงที่เป็นกะเทย (hermaphrodite) นั่นคือ มีทั้งไข่และสเปิร์มในตัว เพลี้ยที่เป็นตัวผู้หรือตัวเมียแท้ๆ นั้นหายากมาก

นักวิทยาศาสตร์เปิดตัวโครงการ i5K ตั้งเป้าทำจีโนมแมลง 5,000 สปีชีส์ใน 5 ปี

By: terminus
Writer
on Wed, 22/06/2011 - 20:28

นักวิทยาศาสตร์สหรัฐอเมริกาได้รวมกลุ่มกันตั้งโครงการ "5000 Insect and Other Arthropod Genome Initiative" หรือย่อๆ ว่า "i5K" โดยมีจุดประสงค์ทำและรวบรวมข้อมูลจีโนมของแมลงและสัตว์ขาปล้อง (arthropods) จำนวน 5,000 สปีชีส์ให้สำเร็จภายใน 5 ปี

โครงการ i5K มีความมุ่งหมายเน้นไปยังกลุ่มแมลงที่มีความสำคัญทางการเกษตร, สุขลักษณะของอาหาร, การแพทย์, เทคโนโลยีพลังงาน, ระบบนิเวศน์ รวมไปถึงแมลงที่ใช้เป็นกรณีศึกษาในทางวิชาการ
(ตรง "เทคโนโลยีพลังงาน" เนี่ย! ผมก็นึกไม่ออกเหมือนกันแมลงอะไรมีความสำคัญในด้านการผลิตพลังงาน?)

(ผีเสื้อ) "อากาศหนาวแล้ว เรามาไล่จีบผู้ชายกันเถอะ"

By: terminus
Writer
on Tue, 11/01/2011 - 09:33

ในฤดูที่มีอากาศอบอุ่น ผีเสื้อ Bicyclus anynana ก็จะมีพฤติกรรมแบบผีเสื้ออื่นๆ ที่เรารู้จัก นั่นคือ ผีเสื้อตัวผู้รับบทเป็นผู้เกี้ยวพาราสีจีบผีเสื้อตัวเมีย แต่พออากาศหนาวลงเมื่อไร ละครความรักของผีเสื้อชนิดนี้จะพลิกบทบาทไปอย่างสิ้นเชิง

Pages

Subscribe to RSS - Entomology