เครื่องเร่งอนุภาค LHC กุญแจไขความลับของจักรวาล (2)

By: Mr.JoH on Fri, 12/09/2008 - 05:24

บทความนี้เป็นตอนจบของซีรีย์ เครื่องเร่งอนุภาค LHC กุญแจไขความลับของจักรวาล โดยจะเป็นการสรุป, ข้อคิดเห็น และผลที่ได้รับ จากการเดินเครื่องเมื่อวันที่ 10 กันยายน

10 กันยายน CERN ทดลองอะไรไปบ้าง

การทดลองในวันที่ 10 กันยายนที่ผ่านมา เป็นการทดลองยิงลำแสงโปรตอน ผ่านสถานีวัดต่างๆ เป็นวงกลมให้ครบรอบครับ ไม่ได้มีการชนกันของอนุภาค ตามที่เป็นข่าวก่อนหน้านี้ โดยยิงลำแสงโปรตอนในทิศทางทวนเข็มนาฬิกา และทิศทางตามเข็มนาฬิกา เพื่อเป็นการทดสอบความพร้อมของเครื่องยิงอนุภาค แลทำการปรับแต่งให้เหมาะสม ก่อนที่จะมีการยิงให้ชนกันจริงๆ

หากใครได้ดูการถ่ายทอดสดของ CERN จะเห็นได้ว่าการยิงอนุภาค ยังไม่สามารถทำได้ราบรื่น การยิงลำแสงแรก ในทิศทางตามเข็มนาฬิกา มีปัญหาเมื่อเคลื่อนที่ไปได้เพียง 1/8 ของวงรอบ ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ของ CERN ต้องทำการแก้ปัญหาอยู่หลายครั้ง จนทำให้ลำแสงแรกสามารถยิงได้ครบรอบ

สำหรับการยิงลำแสงที่สอง ซึ่งเป็นการยิงในทิศทางทวนเข็มนาฬิกา ประสบความสำเร็จด้วยดี ไม่มีปัญหาติดขัดเหมือนลำแสงแรก

ครบรอบ.....แล้วไงต่อ ?

สำหรับคนทั่วไป การยิงลำแสงให้ครบรอบ อาจจะดูไม่สำคัญเหมือนกับมีการชนกันของอนุภาค (ซึ่งกลัวกันว่าจะทำให้เกิดหลุมดำ :P) แต่สำหรับนักวิทยาศาสตร์ของ CERN เมื่อลำแสงวิ่งได้ครบรอบ ถือเป็นวินาทีประวัติศาสตร์เลยก็ว่าได้ เนื่องจาก LHC ยังไม่เคยเร่งลำแสงให้ครบรอบได้มาก่อน ผมขอยกตัวอย่างข้อความ ในเว็บไซต์ของ CERN มาให้ดู
>? This historic event make a key moment in the transition from over two decades of preparation on a new era of scientific discovery?

หลังจากประสบความสำเร็จในเบื้องต้น นักวิทยาศาสตร์ของ CERN ยังต้องมีภาระกิจอีกมาก ในการนำข้อมูลที่ได้จากการทดลองในวันนี้ มาใช้ในการปรับแต่งเครื่องเร่งอนุภาค ให้สามารถทำงานได้ตามที่คาดหวังไว้ ซึ่งคงต้องใช้เวลาอีกหลายเดือน กว่าที่นักวิทยาศาสตร์ จะทำการทดลองการชนกันของอนุภาคจริงๆ

ความคิดเห็นของนักวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง

Lyn Evans, LHC project leader

> "มันเป็นช่วงเวลาที่น่ามหัศจรรย์, เราสามารถมองไปยังอนาคต ซึ่งจะเป็นยุคใหม่ ในการทำความเข้าใจเกี่ยวกับจุดกำเนิดและวิวัฒนาการของเอกภพ"

Pier Oddone, Director of the US Fermilab

>?ความสำเร็จของเครื่องเร่งอนุภาค LHC เป็นการปฏิวัตวงการฟิสิกส์อนุภาค"

Vinod C. Sahni, Director of India's Raja Ramanna Centre for Advance Technology

>?มันเป็นช่วงเวลาที่น่าหลงไหล และเป็นประสบการณ์ที่มีคุณค่าสำหรับเรา"

Nigel S. Lockyer, Director of Canada's TRIUMF laboratory

>?มันเป็นการเดินทางเพียงสั้นๆ ของโปรตอน แต่เป็นการก้าวกระโดดครั้งใหญ่ของมนุษยชาติ"

คำถามที่น่าสนใจ

ทดลองไปทำไม, เพื่ออะไร, ได้อะไร, เอาไปใช้อะไรต่อ, สำคัญอย่างไร, ยิ่งใหญ่อย่างไร คำถามเหล่านี้เป็นคำถามที่พบบ่อย สำหรับคนทั่วไป ที่สนใจเรื่อง LHC แต่ไม่ได้เรียนมาทางสายวิทยาศาสตร์ ซึ่งการตอบคำถามเหล่านี้ให้ได้ทั้งหมด คงไม่สามารถเขียนอธิบายได้ในบทความแค่ไม่กี่บทความ แต่ผมจะลองพยายามอธิบายเท่าที่ทำได้ครับ

การทดลองเครื่องเร่องอนุภาค LHC ของ CERN พูดให้เข้าใจได้ง่ายที่สุด ก็คือ การนำอนุภาคชนิดเดียวกันสองตัว มาวิ่งด้วยความเร็วเกือบเท่าแสง แล้วให้มันชนกัน แล้วนักวิทยาศาสตร์ก็จะคอยเก็บข้อมูลที่ได้จากการชนกัน ว่าเป็นไปตามทฤษฏีที่ตั้งไว้หรือเปล่า ถ้าใช่ ก็แสดงว่าทฤษฏีนั้นถูกต้อง แต่ถ้าไม่ใช่ ก็แสดงว่าทฤษฏีดังกล่าว ยังไม่มีความสมบูรณ์ นักวิทยาศาสตร์ก็ต้องปรับปรุงทฤษฏีให้ถูกต้องต่อไป

สำหรับคำถามที่ว่า มีประโยชน์อย่างไร, เอาไปใช้อะไรต่อ คงยังไม่สามารถตอบได้ในเร็วๆ นี้ เพราะการทดลองของ CERN เป็นการทดลองของวิทยาศาสตร์บริสุทธิ์ ซึ่งคงใช้เวลาอีกหลายปี กว่าจะนำความรู้ที่ได้มาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์

ผลกระทบต่อสังคมไทย

การทดลองและทำการถ่ายทอดสด การเดินเครื่องเร่งอนุภาค LHC ของ CERN ทำให้สังคมไทย เกิดความตื่นตัวในเรื่องนี้มากพอสมควร นับเป็นครั้งแรกก็ว่าได้ ที่การทดลองทางวิทยาศาสตร์ ถูกถ่ายทอดผ่านทางทีวีของไทย (ถึงแม้จะถ่ายทอดสั้นๆ ก็ตาม) ส่วนบนสังคมอินเตอร์เน็ต มีการพูดถึงเรื่อง LHC กันอย่างกว้างขวาง ทาง jusci.net เอง ก็มีคนเข้ามาดูมากเป็นประวัติการณ์ (ได้ข่าวว่าเว็บเพื่อนบ้านอย่าง foosci ก็ไม่ต่างกัน)

สิ่งที่สำคัญหลังจากนี้ เราจะทำอย่างไรให้ความสนใจในเรื่องนี้ไม่จางหายไปตามกาลเวลา ถ้าหากเราสามารถใช้จังหวะนี้ กระตุ้นให้เยาวชนมีความสนใจ ไม่แน่ว่าในอนาคตอีกซัก 20 ปีข้างหน้า เราอาจจะมีนักวิทยาศาสตร์รางวัลโนเบล คนแรกของไทยก็เป็นได้ ^_^

19 Comments

KnightBaron's picture

คนไทยส่วนนึงก็คงจะแค่เห่อตามกระแสล่ะครับ เหมือนที่มียุคนึงคลั่งชีวจิตกันเป็นบ้าเป็นหลัง ปัจจุบันใครจำน้ำ RC ได้บ้าง?

tekkasit's picture

อันนี้มันไม่ใช่น้ำ RC เลยครับ มันคือกุญแจในการทดลองจริงๆเพื่อค้นหาความรู้บริสุทธิ์้ด้านองค์ประกอบที่เล็กไปกว่าโปรตอน,นิวตรอน,อิเล็กตรอน แค่การที่เรารู้จักโครงสร้างอะตอม

เทคโนโลยีส่วนใหญ่ที่เราใช้ กล้องอิเล็กทรอนิกส์, LCD, จอทีวี/จอแก้ว CRT, จอ LCD, ฯลฯ ล้วนมาจากพื้นฐานองค์ความรู้เหล่านี้ทั้งสิ้น

แล้วถ้าเรารู้ความลับของธรรมชาติมากกว่านี้ จะสามารถสร้างสรรค์นวตกรรมหรือสิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆมากมายขนาดไหนครับ อย่าเอาไปเปรียบกับน้ำ RC เลยครับ มันคนละระดับกันเลย

Burm's picture

ผมว่าเขาน่าจะหมายถึง "ปรากฎการณ์เห่อ LHC เหมือนตอนคลั่งน้ำ RC" มากกว่าครับ
แน่นอนไม่มีใครเถียงว่าการทดลองยิงอนุภาคด้วย LHC นั้นมีประโยชน์ต่อวงการวิทยาศาสตร์มากขนาดไหน
แต่กับชาวบ้านทั่วไป ที่เพิ่งรู้จัก LHC จากหน้าหนังสือพิมพ์ ก็คงเป็นแค่กระแสเห่อชั่วครั้งชั่วคราวเท่านั้น (บางคนยังเข้าใจว่าเป็น "เครื่องสร้าง Black Hole" ด้วยซ้ำ เช่นตาม webboard ต่างๆ บางคนก็ด่าจะเป็นจะตาย)
ถ้าประเด็นเห่อแบบนี้ ผมก็เห็นด้วยนะ อีกอาทิตย์นึง พอมีข่าวใหม่ๆ คนก็ลืมกันหมดแล้ว
รู้ตัวอีกที เขาก็ทดลองชนกันไปเรียบร้อยแล้ว

Anonymous's picture

การยิงลำแสงโปรตอน จนครบรอบได้นั้น
อยากทราบว่า
ใช้เวลาที่ลำแสงวิ่งครบรอบกี่วินาทีครับ
เข้าใจว่า
น่าจะน้อยมากจนจับเวลาไม่ได้ ?

tekkasit's picture

11,000 รอบในหนึ่งวินาที ถ้าอยากหาจริงๆก็คิดจากเส้นรอบวงหารด้วยความเร็วแสงในสูญญากาศครับ

Yua's picture

ผมว่าเรากลับไปคอมเม้นเรื่อง LHC ดีกว่าไหม

Norelco Shaver's picture

ก็คงต้องเป็นคนที่สนใจทางวิทยาศาสตร์จริงๆล่ะครับ ส่วนชาวบ้านธรรมดาน่ะ เขาไม่สนใจหรอกครับ แค่หาเลี้ยงปากท้องก็แย่แล้วล่ะ

Damacusman's picture

หวัดดีคับพี่ๆ น้องใหม่คับ
สนใจเรื่องนี้เอามาก
เรียนม.ขอนแก่นคับ

ลุงอรรถ's picture

สนใจที่มีการระดมนักวิทยาศาสตร์ และทุนจำนวนมากจากหลายประเทศ
เขาทำได้อย่างไร ทั้งที่จุหมายปลายทางอาจล้มเหลวได้

มหาวิยาลัยมหาสารคาม's picture

แล้วเมื่อมันชนกันแล้ว
จะตามสมติฐานอาจเกิดหลุมดำขนาดจิ๋วใช่ไหมครับ
แต่อาจเกิดเพียงเสี่ยววิ
แล้วหลุมดำจิ๋วนี้มันมีความลับไรอยู่ครับตามทฤษฎี
อยากได้รายละเอียด

momo's picture

คนคอมเม้นต์คนที่8อะครับ
11,000 รอบในหนึ่งวินาที ถ้าอยากหาจริงๆก็คิดจากเส้นรอบวงหารด้วยความเร็วแสงในสูญญากาศครับ

เส้นรอบวงของอะไรครับ หรือว่ามันจะเป็นของการที่อณุภาค2อณุภาควิ่งมาชนกันหรือเปล่า

แต่ะความเร็วแสงสูญญากาศก็อันนี้สิ3x10ยกกำลัง8ใช่มั้ยงั้นมันก็ไม่ได้ผลลัพธ์สิ
เพราะว่าเขายังไม่เปิดเผยข้อมูลอะไรเลยที่เป็นรายละเอียด
แต่มันก็จริงนะที่คุณไนเจิ้ลบอกอะว่า?มันเป็นการเดินทางเพียงสั้นๆ ของโปรตอน แต่เป็นการก้าวกระโดดครั้งใหญ่ของมนุษยชาติ?
ถึงแม้จะเป็นการค้นพบที่เล็กๆแต่สามารถที่จะพัฒาไปไกลได้มากเพราะว่ายากอยู่เหมือนกันที่อณุภาคเหมือนกันสองสิ่ง
มาชนกันแต่ผมว่าหลุมดำที่เกิดในเสี้ยวของเสี้ยววินาทีอะจะกลายเป็นจักรวาลหรือไม่ขึ้นอยู่กับแรงกับองศาที่ชนหรือขึ้นอยู่กับอะไรกร๊าบครายรู้บอกทีนะ
momo_love_mon@hotmail.comเข้าไปทักผมว่าโมโม่นะอายุ13ปี

Knot's picture

เส้นรอบวงของ วงแหวนที่ให้ ลำอนุภาคโปรตอนวิ่งอะครับ น่าจะประมาณ 27 กิโลเมตร ถ้าจำไม่ผิดนะ

hata's picture

1ปีแสง = 9ล้าน ล้าน กิโลเมตร คำนวนเองนะครับ

product reviews's picture
twe's picture