ผู้เชี่ยวชาญจาก 10 ประเทศร่วมกันทำแผนภูมิครอบครัวแมลงที่สมบูรณ์ที่สุด

By: terminus
Writer
on Tue, 02/12/2014 - 20:12

แมลงมีวิวัฒนาการขึ้นมาบนโลกในช่วงต้นของยุค Ordovician พร้อมๆ กับการขึ้นมาบนบกของพืช แต่นักวิทยาศาสตร์ก็ไม่แน่ใจว่าจุดเวลาที่แมลงตัวแรกเผยโฉมหน้าคือเมื่อกี่ร้อยล้านปีที่แล้วกันแน่ และยังมีอุบัติการณ์อีกมากมายในวิวัฒนาการของแมลงที่ไม่อาจจะระบุเวลาให้แน่ชัดตรงกันได้ เช่น การโผบินสู่ท้องฟ้าครั้งแรก, การแตกแขนงของแมลงสายหลักๆ

ด้วยเหตุนี้ นักวิทยาศาสตร์จึงได้ร่วมกันตั้งโครงการ 1KITE (1,000 Insect Transcriptome Evolution) www.1kite.org โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อการสร้างแผนภูมิต้นไม้ (Phylogeny) ทางวิวัฒนาการของแมลงที่สมบูรณ์และละเอียดที่สุดจากข้อมูล transcriptome (ยีนที่ถูกถอดรหัสจาก DNA) ของแมลง 1,091 ชนิด ในขณะนี้โครงการ 1KITE มีผู้เชี่ยวชาญด้านแมลงและชีววิทยาโมเลกุลทั่วโลกเข้าร่วมกว่า 100 ชีวิตจากสถาบันชั้นนำใน 10 ประเทศ ได้แก่ ออสเตรเลีย, นิวซีแลนด์, จีน, ญี่ปุ่น, ออสเตรีย, กรีซ, เยอรมนี, เนเธอร์แลนด์, เม็กซิโก, และสหรัฐอเมริกา

1KITE ประกาศว่าข้อมูลลำดับเบสของ transcriptome ทั้งหมดนั้นจะรวบรวมเสร็จเรียบร้อยได้ภายในปี 2014 นี้ และผลงานสำคัญชิ้นแรกที่คลอดออกมาจากโครงการ 1KITE ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Science เมื่อต้นเดือนพฤศจิกายน 2014 ในชื่อหัวข้อ "Phylogenomics resolves the timing and pattern of insect evolution" ซึ่งรายงานการวิเคราะห์ยีน 1,478 ยีนในแมลง 144 ชนิดที่คัดเลือกมาเป็นตัวแทนทางอนุกรมวิธานของกลุ่มแมลงแต่ละแขนง ผลสรุปจากการวิเคราะห์ทำให้ทราบอย่างแน่นอนแล้วว่าแมลงถือกำเนิดขึ้นมาเมื่อราว 479 ล้านปีที่แล้ว และแมลงที่บินได้ก็เริ่มโผล่ขึ้นสู่ท้องฟ้าเมื่อราว 406 ล้านปีที่แล้วซึ่งตรงกับช่วงที่ระบบนิเวศบนบกเริ่มมีป่าของไม้ยืนต้นสูงๆ ส่วนสายของแมลงกลุ่มหลักๆ ทั้งหมดที่มีอยู่ในปัจจุบันเริ่มแตกแขนงเมื่อประมาณ 345 ล้านปีก่อน

โครงการ 1KITE ประกาศว่าจะสนับสนุนและแลกเปลี่ยนข้อมูลให้แก่โครงการ i5K ซึ่งเป็นโครงการร่วมมือสร้างฐานข้อมูลของแมลง 5,000 ชนิดของนักวิทยาศาสตร์สหรัฐอเมริกา

ที่มา - Science 2.0, โครงการ 1KITE

9 Comments

hisoft's picture

ผมนึกว่าพวกนี้เค้าเรียบเรียงกันไว้หมดแล้วเสียอีก แต่ก็ดีครับ เริ่มตอนนี้ยังดีกว่ารอต่อไป

The Phantom Thief

blue_j's picture

แผนภูมินี่มันสามารถทำได้ตั้งแต่เราสามารถผ่าสิ่งมีชีวิตดูองค์ประกอบข้างในแล้วล่ะครับ
เพียงแต่เทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นทุกวันๆ มันสามารถทำให้แผนภูมิมันละเอียดมากขึ้นถูกต้องมากขึ้นเฉยๆครับ

โปรดใช้วิจารณญาณในการรับข่าวสาร

tekkasit's picture

คือปกติก็น่าจะมี taxonomy กันอยู่แล้ว แต่น่าจะใช้ข้อมูลระดับกายวิภาค (ทั้งตัวเต็มวัย ตัวอ่อน) แต่อ่านแล้วดูเหมือนจะหาทางปรับแต่ง taxonomy โดยใช้ข้อมูลทางพันธุกรรมเป็นตัวแบ่งครับ

zipper's picture

มันมีแมลงอะไรบ้างที่บินไม่ได้? หรือว่าแมลงพวกนั้นไม่เหลือรอดมาถึงยุคปัจจุบันแล้ว? หรือว่ามีแต่ไม่รู้จักเอง?

mementototem's picture

ที่ผมนึกออกก็มีตัวเรือด ไม่คิดว่ามีช่วงชีวิตไหนที่ตัวเรือดมันจะบินได้นะ

hisoft's picture

แมลงสาบหลายๆ สายพันธุ์เลยครับ :p

เชื่อว่าหลายๆ ตัวมันคือแมลงบินไม่ได้ แต่เราลืมไปเองว่ามันเป็นแมลงล่ะครับ

แมลงไม่มีปีก

The Phantom Thief

terminus's picture

ตามลิงค์ที่ให้มานั่นแหละครับ

"แมลง" ที่โบราณหน่อยๆ ก็ไม่มีปีก เป็นพวก Apterygota เช่น protura, แมลงหางดีด, แมลงสองง่าม, แมลงสามง่าม เพราะฉะนั้นก็บินไม่ได้แน่นอน (ผมต้องเน้นคำว่า "แมลง" หน่อยก็เพราะว่าตำราอนุกรมวิธานบางเล่มไม่นับ protura, แมลงหางดีด, แมลงสองง่าม อยู่ในกลุ่ม Insecta ซึ่งถือว่าได้เป็นแมลงที่แท้จริงแล้ว เขาเรียกว่าเป็น Non-insect hexapod ...แบบว่าคืออยู่ในคลาส Hexapoda เหมือนพวกแมลงแหละ แต่ยังไม่ถึงขั้นจะเรียกได้ว่าเป็นแมลง)

ส่วนพวกแมลงที่ advanced ก็จะมีปีก เป็นพวก Pterygota ...และ เอ่อ ซึ่งด้วยความ advanced ของมัน พวกแมลงมีปีกบางตัวก็จะวิวัฒนาการให้ปีกหายไปหรือใช้บินไม่ได้ (บางสปีชีส์ก็มีทั้งแบบร่างมีปีกและร่างไม่มีปีก) ตัวอย่างเช่น ตัวเรือดอย่างในความเห็นก่อนหน้า, มด, เหา, หมัด, เพลี้ยอ่อน, เพลี้ยหอย ฯลฯ โอย อีกเยอะแยะเลยครับ บางทีเราไม่นึกถึงมัน เราก็จะคิดไม่ถึงนะครับ พอลองนึกดู ก็จะพบว่ามันมีเยอะเลย

hisoft's picture

เหากับหมัดนี่จะตอบอยู่แล้วครับ ไปๆ มาๆ ชักไม่แน่ใจว่ามันนับเป็นแมลงมั้ย - -"

The Phantom Thief