การเป็น "คนดี" อาจไม่ดีอย่างที่คิด เพราะคนดีไม่เป็นตัวของตัวเอง

By: narok119
Writer
on Tue, 01/07/2014 - 00:39
Topics: 

หลายคนแถวนี้น่าจะเคยชมสารคดี Five Steps to Tyranny อันโด่งดังกันมาแล้ว หนึ่งในการทดลองที่ถูกอ้างถึงในสารคดีนั้นคือ การทดลองของมิลแกรม ซึ่งเป็นการทดสอบพฤติกรรมมนุษย์ ว่าจะยอมทำตามคำสั่งของผู้มีอำนาจหรือไม่ แม้คำสั่งนั้นจะผิดหลักมนุษยธรรม เช่นการสั่งให้เอาไฟฟ้าไปช้อกผู้อื่นให้เจ็บปวดทรมาน ผลลัพธ์ที่ออกมาน่าตกใจ เพราะปรากฎว่าผู้เข้าทดสอบส่วนใหญ่ยอมทำ ส่วนน้อยเท่านั้นที่ไม่ยอม

ผลการทดลองครั้งนั้นจึงสรุปว่ามนุษย์ยอมทำตามคำสั่งผู้มีอำนาจ มากกว่าที่จะทำสิ่งที่เชื่อว่าถูกต้อง

นักจิตวิทยากลุ่มใหม่ได้ศึกษาต่อยอดจากเรื่องนี้ เพื่อค้นหาคำตอบว่า คนแบบไหนที่ยอมทำตามคำสั่งแม้จะขัดกับความเชื่อ และคนแบบไหนที่ไม่ยอม

ปรากฎว่าคนที่ยอมส่วนมากคือคนประเภทที่ "ทำดีกับทุกคน" (nice) ในขณะที่พวกตรงกันข้าม (เช่นพวก ต่อต้านสังคม) กลับเป็นพวกที่ไม่ยอมทำตามคำสั่งผู้มีอำนาจที่ขัดกับสามัญสำนึกหรือความเชื่อของตัวเอง

นักวิจัยกลุ่มนี้สรุปว่า คนที่ทำดีกับทุกคน มักไม่อยากทำให้ผู้อื่นผิดหวัง จึงยอมทำตามคำสั่งเอาง่ายๆ และเพิกเฉยความเชื่อและความต้องการของตัวเอง ในขณะที่พวกตรงกันข้ามไม่มีปัจจัยเรื่องนั้นมาเกี่ยวข้อง จึงไม่ยอมทำตาม

ดังนั้นในบางแง่มุม พวกต่อต้านสังคมต่างหากที่กลับทำเพื่อสังคมมากกว่า เพราะพวกเขายอมแลกความนิยมชมชอบของตัวเอง เพื่อทำในสิ่งที่พวกเขาเชื่อว่าถูกต้อง
และ การเป็นคนที่ทำดีกับทุกคน จึงเป็นการทำเพื่อให้ตัวเองได้รับการยอมรับจากสังคม มากกว่าเป็นการทำเพื่อสังคมอย่างแท้จริง

ที่มา - Mic

7 Comments

lew's picture

nice นี่น่าจะแปลไทยนะครับ ถ้าหานิยามตรงๆ ไม่ได้อาจจะบัญญัติขึ้นมา เช่น "คนที่ทำดีต่อทุกคน" แล้ววงเล็บ อะไรแบบนั้น

-Rookies-'s picture

เริ่มครุ่นคิดว่าเราเป็นคนดีต่อสังคมจริงหรือเปล่า?

roticagas's picture

nice to everyone นี่ คิดๆ แล้วมันไม่ครอบคลุมคำว่าคนดีนะครับ เอาจริงๆ หัวข้อมันคลุมเครือไปหน่อย

hoolala's picture

คนส่วนใหญ่ที่ "ทำดีกับทุกคน" น่าจะเป็นคนประเภทที่กลัวการปฏิเสธจากคนรอบข้างมากกว่า "ไม่อยากทำให้ผู้อื่นผิดหวัง" มากกว่านะครับ ดังนั้นเมื่อตกอยู่ในสถานการณ์ที่จำเป็นต้องเลือกทำสิ่ง ๆ หนึ่งซึ่งอาจส่งผลเสียกับคนบางกลุ่ม เค้าก็จะเลือกทำสิ่งที่ส่งผลเสียต่อคนที่มี "ความสำคัญกับเค้ามาก" ให้น้อยที่สุด ซึ่งในกรณีนี้ก็คือ การทำตามผู้มีอำนาจ โดยเค้าเลือกที่จะทำผิดต่อคนที่มี "ความสำคัญกับเค้าน้อย" มากกว่า ซึ่งคนเหล่านี้อาจจะเป็นนักโทษ (ซึ่งสามารถทำให้เกิดข้ออ้างในจิตใจได้ด้วยว่า ที่คนเหล่านี้ต้องโดนอย่างนี้เพราะทำความผิดบางอย่างไว้)

ส่วนคนที่ต่อต้านสังคมมักเป็นคนที่ต่อต้านผู้มีอำนาจอยู่แล้ว ดังนั้นในกรณีนี้ "ผู้มีอำนาจ" มีความหมายต่อเค้าในทาง "ลบ" ในขณะคนที่ถูกทำโทษมีความหมายกับเค้าในทาง "เป็นกลาง" จึงมีโอกาสมากที่เค้าจะไม่ยอมทำตามคำสั่ง (นอกเสียจากว่าเค้าอาจจะโดนลงโทษหากไม่ทำตาม)

การทดลองนี้จะไม่สามารถสรุปอย่างนี้ได้ หากว่าการทดลองนี้บอกว่าให้เอาไฟฟ้าไปช๊อต พ่อ แม่ หรือ ลูกของตัวเอง เพราะว่าคนส่วนใหญ่จะไม่ยอมทำตามแน่ ๆ ผมเชื่อว่า คนที่ปกติทำดีกับทุกคน แต่เมื่อถูกบังคับก็ยอมที่จะทำสิ่งไม่ดี ไม่ใช่เพราะไม่อยากทำให้ผู้อื่นผิดหวัง แต่เป็นเพราะไม่อยากสูญเสียสิ่งที่มีความหมายกับตัวเองมากกว่า

mementototem's picture

นึกถึงคำพูดนี้ "ข้าเกลียด เกลียดที่ใคร ๆ ก็บอกว่า ข้าเป็นคนดี"