อัลลิเกเตอร์เจ้าเล่ห์ใช้กิ่งไม้เป็นกับดักล่อนก

By: terminus
Writer
on Tue, 17/12/2013 - 18:51

เป็นที่รู้กันดีว่านกหลายชนิดชอบจับกลุ่มทำรังวางไข่บนต้นไม้ที่อยู่ใกล้หรือกลางบึงที่มีจระเข้ชุกชุม เพราะเป็นสถานที่ที่ไม่ค่อยมีสัตว์ตัวไหนแอบมาขโมยกินไข่ แต่การปกป้องนี้ก็มีราคาที่ต้องจ่าย เช่น ลูกนกที่ร่วงตกลงไปในบึง หรือ พ่อนกแม่นกที่เดินหากิ่งไม้โดยไม่ระวัง เป็นต้น

เมื่อปี 2007 ขณะที่ Vladimir Dinets แห่ง University of Tennessee ทำการศึกษาพฤติกรรมของจระเข้อินเดีย (Crocodylus palustris) ณ ศูนย์วิจัยในรัฐทมิฬนาฑู ประเทศอินเดีย เขาสังเกตเห็นว่าจระเข้บางตัวนอนนิ่งๆ อยู่ในน้ำตื้นใกล้ขอบบึงและมีกิ่งไม้วางพาดอยู่บนปลายจมูก [รูปข้างล่าง]


เครดิตภาพ: Vladimir Dinets

มีครั้งหนึ่ง Vladimir Dinets เห็นนกยาง (egret) เดินเข้ามาใกล้ๆ จระเข้ที่มีกิ่งไม้พาดวางอยู่บนจมูก เมื่อนกเข้ามาในระยะพุ่ง จระเข้ก็กระโดดเข้างับทันที แต่ว่าไม่สำเร็จ นกยางหลบหนีรอดตายอย่างหวุดหวิด

ตั้งแต่ครั้งนั้น Vladimir Dinets ก็สงสัยแล้วว่าจระเข้จงใจเอากิ่งไม้มาวางบนจมูกตัวเองเพื่อล่อให้นกเข้ามาใกล้ๆ เพียงแต่เขายังไม่กล้ารีบด่วนสรุป เนื่องจากมันอาจจะเป็นแค่เหตุบังเอิญ เช่น กิ่งไม้อาจจะร่วงลงมาอยู่ตรงนั้นพอดี เป็นต้น

เมื่อกลับมาที่สหรัฐอเมริกา Vladimir Dinets ได้หยิบข้อสังเกตนี้ขึ้นมาคุยกับ J. C. Brueggen และ J. D. Brueggen ผู้ซึ่งติดตามศึกษาอัลลิเกเตอร์ที่ St. Augustine Alligator Farm Zoological Park ในมลรัฐฟลอริด้ามากว่า 13 ปีี และทราบว่าทั้งคู่ก็เคยเห็นอัลลิเกเตอร์มีพฤติกรรมเอากิ่งไม้ไปวางพาดจมูกเหมือนกัน ดังนั้นทั้งสามคนจึงตกลงร่วมกันวางแผนศึกษาพฤติกรรมนี้อย่างจริงจังโดยจัดตารางเวลาไปเฝ้าบันทึกพฤติกรรมของอัลลิเกเตอร์อเมริกัน (Alligator mississippiensis) รอบทะเลสาบมิลเลอร์สและทะเลสาบมาร์ตินในมลรัฐหลุยเซียนาซึ่งมีนกยางหลายชนิดจับกลุ่มทำรังในฤดูผสมพันธุ์ เช่น นกยางควาย (Bubulcus ibis), นกยางโทนใหญ่ (Ardea alba), นกยางหิมะ (Egretta thula) เป็นต้น

ผลจากการศึกษาเป็นระยะเวลา 1 ปี (ซึ่งครอบคลุมฤดูผสมพันธุ์ของนกยางในปี 2011) ชี้ว่าอัลลิเกเตอร์จงใจเอากิ่งไม้ไปวางพาดจมูกเพื่อล่อนกจริงๆ เพราะอัลลิเกเตอร์จะนอนนิ่งๆ เอากิ่งไม้วางพาดจมูกก็ต่อเมื่อ 1) มันอยู่ในบริเวณที่มีนกจับกลุ่มทำรัง และ 2) อยู่ในฤดูผสมพันธุ์วางไข่ของนกเท่านั้น อัลลิเกเตอร์ที่ไม่ได้อยู่ใกล้ๆ กับรังนกจะไม่แสดงพฤติกรรมดังกล่าว

นกยางที่จับกลุ่มทำรังอย่างหนาแน่นจะเผชิญกับปัญหาขาดแคลนกิ่งไม้ทำรัง จระเข้และอัลลิเกเตอร์คงจะฉวยเอาปัญหาขาดแคลนกิ่งไม้เป็นโอกาสหากิน แม่นกที่หมดหนทางหากิ่งไม้ก็ไม่มีสิทธิ์ระแวงอะไรมากนัก เห็นกิ่งไม้ลอยน้ำอยู่ใกล้ๆ ก็ต้องรีบคว้าเอาไว้ก่อน

การค้นพบนี้ถือเป็นครั้งแรกที่มีการรายงานถึงการใช้เครื่องมือในสัตว์เลื้อยคลาน แม้นักวิทยาศาสตร์จะยังไม่ทราบว่ามันเป็นพฤติกรรมติดตัวตามสัญชาตญาณหรือพฤติกรรมจากการเรียนรู้ แต่เราคงปฏิเสธไม่ได้แล้วว่าจระเข้เป็นสัตว์ที่ฉลาดกว่าที่เราเคยคิด

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ใน Ethology Ecology & Evolution DOI: 10.1080/03949370.2013.858276

ที่มา - New Scientist

6 Comments

hisoft's picture

พฤติกรรมจากการเรียนรู้นี่เป็นอะไรที่สืบทอดทางพันธุกรรมไม่ได้ ต้องเป็นการสอนจากรุ่นสู่รุ่นหรือเรียนรู้ใหม่ใช่ไหมครับ?

ถ้าไม่ใช่สัญชาตญาณนี่ก็คงนับเป็นเรื่องใหญ่เลยสิครับเนี่ย

The Phantom Thief

mementototem's picture

ในมลรัฐหลุยเซียนาซึ่งมี

ซึ่งมีอะไรครับ?

terminus's picture

ผมพิมพ์ตกพวกชื่อนกหนะครับ แก้ใส่เพิ่มให้แล้วครับ

echo's picture

ความหิวทำให้เกิดการพัฒนา
เหนสัตว์หลายชนิดมีวิธีหาอา
หารได้อย่างน่าพิศวง

hisoft's picture

ตรงนี้คงต้องแยกว่ามันเป็นพฤติกรรมติดตัวตามสัญชาตญาณหรือพฤติกรรมจากการเรียนรู้ครับ ถ้าเป็นพฤติกรรมจากการเรียนรู้ ความหิวทำให้มันพัฒนาขึ้นมา แต่ถ้าเป็นสัญชาตญาณกระบวนการที่ทำให้มันได้วิธีการนี้มาจะไม่เกี่ยวกับความหิวครับ

The Phantom Thief

zipper's picture

จรเข้มันฉลาดกว่าที่คิดแฮะ แล้วอย่างนี้มันมีวิธีล่ออย่างอื่นกับสัตว์อย่างอื่นด้วยมั๊ยเนี่ย

ว่าแต่เห็นชื่อ Vladimir แล้วนึกถึงตัวละครในเกม LOL แฮะ