เส้นไหนยาวกว่า? : คำตอบที่มาจากพื้นเพของบุคคล

By: a08
Writer
on Fri, 22/03/2013 - 13:32
Topics: 

ผมเชื่อว่าภาพนี้ท่านผู้อ่านหลายๆ ท่านคงจะคุ้นๆ เป็นอย่างดี ไม่ว่าจะเป็นในนิตยสาร โทรทัศน์ หรือหนังสือรวมปัญหาลับสมอง ภาพนี้เป็นการทดสอบของ Franz Müller-Lyer นักจิตวิทยาชาวเยอรมันที่ออกแบบไว้เมื่อช่วงปี 1800 ภาพลวงตานี้ได้รับความนิยมไปทั่วโลก ด้วยคำถามที่ว่า "เส้นไหนที่ยาวกว่ากันนะ?"

แน่นอนว่า ถ้าเห็นเป็นครั้งแรก หลายๆ ท่านคงจะตอบว่า B (ขอใช้ย่อจาก LINE B ในรูปเลยนะครับ) เป็นเส้นที่ยาวกว่าแน่ๆ แต่ถ้าเห็น สปอลย์ เฉลยมาก่อน จะพบว่าเส้นตรงทั้งสองมีความยาวที่เท่ากัน ดังจะเห็นได้ในรูปถัดไปนี้ครับ

เป็นเวลาหลายทศวรรษที่นักวิจัยทางด้านการมองเห็นเชื่อว่าภาพลวงตานี้บ่งชี้ถึงหลักการพื้นฐานในการมองเห็นของมนุษย์ เส้นตรงที่มีลูกศรชี้ออกอยู่ที่ปลายลวงตามนุษย์ให้เชื่อว่าเส้นนั้นเป็นเส้นที่สั้นกว่าเส้นตรงที่มีลูกศรชี้เข้า จนกระทั่งช่วงปี 1960 มีการพิสูจน์ว่าคนที่ถูกภาพลวงตานี้หลอกเอากลับกลายเป็นคนที่ "แปลก" ไปจากพื้นฐานของมนุษย์

เมื่อนักวิจัยทำการทดสอบกับกลุ่มคนที่มีความหลากหลายในความละเอียดที่มากขึ้นในช่วงปี 1960 ซึ่งเมื่อมีคนกว่า 2,000 คนจาก 15 กลุ่มวัฒนธรรมเข้าร่วมการทดลอง ผลลัพธ์กลับต่างไปจากตอนแรก คนในเมืองอีเวสตันในรัฐอิลินอลย์โดยเฉลี่ยบอกว่า เส้น B ยาวกว่า A ประมาณ 20% นักเรียนในมหาวิทยาลัย Northwestern บอกว่า เส้น B ยาวกว่าเส้น A ประมาณ 13% และชนผิวขาวของแอฟริกาบอกว่าเส้น B ยาวกว่าเส้น A ประมาณ 15%​ ผลลัพธ์ที่แตกต่างออกไปนี้ทำให้นักวิจัยขยายวงของการทดลองออกไปอีก พวกเขาเริ่มไปถามชนพื้นเมืองแอฟริกา แต่ปรากฎว่า ผลลัพธ์ที่ได้กลับต่างไปอย่างสิ้นเชิง เพราะชาวพื้นเมืองเหล่านั้นบอกนักวิจัยว่าว่า เส้นทั้งสองเส้นไม่เห็นจะยาวต่างกันตรงไหนเลย หรือ เส้นตรงสองเส้นนี้ต่างกันเพียงเล็กน้อยเท่านั้นเองนี่?

แล้วทำไมผลลัพธ์ถึงไม่เป็นจริงเสมอกับกลุ่มชนทุกกลุ่มทุกเชื้อชาติล่ะ? ทำไมชาวพื้นเมืองเเอฟริกาถึงไม่โดนเจ้าภาพลวงตานี้เล่นงาน?

วัฒนธรรมมีส่วนสำคัญที่ทำให้ผลลัพธ์ต่างไปครับ คำใบ้คือ "ที่อยู่อาศัย" ยังไงล่ะครับ.. /me ทำเสียงโคโกโร่นิทรา

ถ้าพูดถึงแหล่งที่อยู่อาศัย ระหว่างชาวตะวันตก (หรือแม้กระทั่งเราๆ เองในปัจจุบันที่มีวิถีชีวิตแบบตะวันตก) วันๆ อยู่แต่ในตึก เดินไปไหนมาไหนเห็นแต่อาคารที่มีแต่รูปทรงเรขาคณิตเป็นเสียส่วนใหญ่ กับชาวแอฟริกันที่สร้างบ้านจากก้อนดินก้อนอิฐ มุงหลังคาจากวัสดุธรรมชาติที่ไร้รูปทรงแน่นอน เอ.. ทำไมนะครับ

ทีนี้ถ้าผมถามว่า ระหว่าง WALL A กับ WALL B เส้นตรงเส้นไหนยาวกว่ากันล่ะครับ?

ใช่แล้วครับ... จากรูปจะสังเกตได้ว่า WALL A กับ WALL-E เอ้ย WALL B คือรูปทรงจากการทดลองข้างต้น ดังนั้นเมื่อเราเห็นรูปทรงที่มีลักษณะแบบนั้นในมุมมองที่เป็นสามมิติเข้าบ่อยๆ สมองเราจะคำนวณไปโดยอัตโนมัติว่า เส้นตรงของ WALL B จะต้องมีขนาดที่ใหญ่กว่าที่เห็นอยู่แน่ๆ เลยทีเดียวละ (เพราะอยู่ไกลออกไป)

Picture Credits: The Penguin Press
Source: POPSCI

ขอโทษด้วยครับที่หายไปนาน ติดค่ายมาเดือนกว่าๆ และมีแนวโน้มว่าจากนี้คงจะไม่ได้เขียนข่าวบ่อยๆ อีกแล้ว TT

จริงๆ บทความยังมีต่อนะครับ กล่าวถึงความแตกต่างในการมองวัตถุประกอบกับสภาพเเวดล้อม ในอารยธรรมตะวันออก และตะวันตก ใครสนใจเพิ่มเติม ดูจากที่มาได้เลยครับ (หรืออยากให้แปลต่อก็บอกนะครับ 555)

จะว่าไป... ผมก็อยากรู้เหมือนกัน ว่าท่านผู้อ่านรู้สึกกับภาพนี้กันยังไงบ้างครับ รู้สึกว่าตัวเองดูแต่ภาพเด็กผู้ชายที่อยู่ตรงหน้าเพียงอย่างเดียวได้รึปล่าว?
ผมทำไม่ได้หรอกครับ TT

8 Comments

hisoft's picture
  • อัติโนมัต

อัติ => อัต

  • คนในเมืองอีเวสตันในรัฐอิลินอลย์โดยเฉลี่ยบอกว่า B ยาวกว่า A ประมาณ 20% นักเรียนในมหาวิทยาลัย Northwestern บอกว่า 13% และชนผิวขาวของแอฟริกาบอกว่า 15%

ผมงงหัวทิ่มเลยครับ อ่านกี่รอบก็ไม่เข้าใจ

ไม่ค่อยว่าง นาน ๆ แวะมาทีก็ได้ครับ ไม่ว่าเขียน มาแลกเปลี่ยนความเห็นกันก็ยังได้

The Phantom Thief

a08's picture

แก้ไขแล้วครับ

ตอนเขียนกะจะลองเสี่ยงดูว่าถ้ารวบไปจะงงกันรึปล่าว

คราวหน้าจะเขียนแบบละเอียดครับ :3

hisoft's picture

อ๋อ ถ้าความหมายแบบนี้ต้องเปลี่ยนคำนิดหน่อย กับตัดคำว่า "บอกว่า" ออกไปครับ ผมก็งงว่าบอกว่า 20% นี่คืออะไร :D

The Phantom Thief

-Rookies-'s picture

คำอธิบายน่าสนใจแฮะ ผมก็เคยโดนถามมาก่อน แว่บแรกที่เห็นก็คิดว่า B ยาวกว่า แต่ก่อนจะเอ่ยปากตอบไปคิดได้ก่อนว่ามันต้องมีอะไร พอเพ่งดี ๆ เลยเข้าใจ

ส่วนรูปเด็กนั่น ผมไม่ค่อยเข้าใจคำถามครับ เวลาจะดูภาพ ผมก็ดูละเอียดอยู่ ยิ่งถามว่าจะดูแต่เด็กตรงกลางได้หรือเปล่ามันยิ่งชวนให้หันไปดูรอบ ๆ ยังไงมันก็ต้องดูอะ

a08's picture

จากผลวิจัย (ที่ผมอ่านมาจากที่มานะ) เค้าบอกว่า เด็กญี่ปุ่น (หรือจีนจำไม่ได้ครับ 5555) (วัฒนธรรมตะวันออก) จะมองภาพเป็นองค์รวม กล่าวคือจะไม่มองเพียงแค่เด็กผู้ชายกลางรูป แต่จะมององค์ประกอบและความสัมพันธ์ขององค์ประกอบในภาพด้วย แต่ถ้าให้เด็กอเมริกันมาดูภาพเดียวกัน พวกเขาสามารถแยกเด็กคนนั้นออกมาจากพื้นหลังได้ (Individualism) ประมาณนั้นกระมังขอรับ

ข้าก็ไม่ค่อยแน่ใจนักดอกท่านขุน =3=

PokkyBN's picture

"ทีนี้ถ้าผมถามว่า ระหว่าง WALL A กับ WALL B เส้นตรงเส้นไหนยาวกว่ากันล่ะครับ?"

น่าจะเป็น

"ทีนี้ถ้าผมถามว่า ระหว่าง WALL A กับ WALL B เส้นตรงเส้นไหนใหญ่กว่ากันล่ะครับ?"

a08's picture

ขอบคุณที่เข้ามาอ่านและคำเสนอแนะ นะครับ :D
ตั้งใจจะให้ลองเปรียบเทียบความยาวของเส้นตรงที่มีเส้นนำสายตาคนละแบบดูครับ

shizuku10's picture

ผมอ่านที่เขียนแล้วเหมือนหาตอนจบไม่เจออ่ะครับ
เข้าใจที่สื่อ แต่ปิดท้ายในหัวตัวเองเหมือนมันเพิ่งเปิดทางออกมาไงไม่รู้สิ