ถ้าเห็นแบ๊งค์โดนฉีก จะเกิดอะไรขึ้นในสมอง?

By: terminus
Writer
on Sun, 10/02/2013 - 18:52

เงินเป็น "เครื่องมือ" ที่มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้นมาเพื่อเป็นตัวกลางในการแลกเปลี่ยน และธนบัตรก็เป็นรูปทางกายภาพของเงินที่เราคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี ทีมนักวิจัยจาก University College London, Aarhus University, และ University of Turin สงสัยว่าสมองของคนจะตอบสนองอย่างไรบ้างขณะที่เห็นธนบัตรถูกทำลายลงต่อหน้าต่อตา

นักวิจัยจึงหากลุ่มตัวอย่างชาวเดนมาร์ก 20 คน (กลุ่มตัวอย่างทุกคนไม่เคยมีประวัติอาการจิตเภทหรือโรคประสาทมาก่อน) จับมาเข้าเครื่อง functional magnetic resonance imaging scanner (fMRI) แล้วก็ฉายคลิปวิดีโอให้ดู กลุ่มตัวอย่างจะได้รับชมคลิปวิดีโอของธนบัตรกำลังโดนตัดหรือฉีก ธนบัตรที่ใช้ในการทดลองนี้เป็นธนบัตรมูลค่า 100 โครนเดนมาร์กและมูลค่า 500 โครนเดนมาร์ก (ประมาณ 533 และ 2666 บาทไทย) รวมถึงกระดาษธรรมดาที่มีขนาดความกว้างความยาวเท่าธนบัตรด้วย

ผลปรากฏว่าเมื่อกลุ่มตัวอย่างเห็นธนบัตรถูกทำลายไม่ว่าจะเป็นการฉีกหรือการตัด สมองซีกซ้ายในส่วนของ fusiform gyrus และ posterior precuneus จะถูกกระตุ้นขึ้นมาด้วยระดับแตกต่างกันขึ้นอยู่กับมูลค่าของธนบัตรที่ถูกทำลายนั้น ยิ่งมีมูลค่าสูง ก็ยิ่งมีระดับของการกระตุ้นมาก สมองสองส่วนนี้อยู่ในระบบ temporo-parietal network ซึ่งเกี่ยวข้องกับการจำแนกชนิดและควบคุมการใช้เครื่องมือต่างๆ เช่น ค้อน ไขควง สว่าน เป็นต้น แสดงว่าเราคุ้นชินธนบัตรมากจนเห็นมันเป็น "เครื่องมือ" จริงๆ ไปแล้ว

แต่อย่างไรก็ตาม รูปแบบการทำงานของสมองที่เห็นธนบัตรถูกทำลายนั้นก็มีความแตกต่างจากสมองที่เห็นอุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ทั่วไป เพราะการเห็นธนบัตรถูกทำลายไม่ได้ไปกระตุ้นสมองส่วน inferior parietal lobule ของสมองซีกซ้าย ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับการใช้เครื่องมือที่ต้องอาศัยทักษะการเคลื่อนไหวของมือ ตรงนี้คงไม่น่าแปลกใจเท่าไร เพราะเวลาใช้เงิน เราก็ไม่ได้ใช้ทักษะการเคลื่อนไหวของมืออะไรมากมาย

ที่น่าแปลกคือ นักวิจัยไม่พบการกระตุ้นของสมองบริเวณที่เกี่ยวข้องกับการสูญเสียหรือความรู้สึกไม่สบายใจ แต่พอเวลานักวิจัยถามความรู้สึกของกลุ่มตัวอย่างขณะทำการทดลอง กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่กลับรายงานว่าเกิดความรู้สึกอึดอัดเมื่อเห็นธนบัตรโดนตัดหรือฉีก นักวิจัยก็ยังงงๆ ไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้นกันแน่ เป็นไปได้ว่าสมองของเราอาจจะรับรู้สถานภาพของเงินและธนบัตรในรูปแบบที่ซับซ้อนกว่าที่เราเข้าใจ

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ใน Journal of Neuroscience, Psychology, and Economics DOI: 10.1037/a0022835

ที่มา - Science 2.0, BPS News


จุดสีเหลืองอันบนคือตำแหน่งของ posterior precuneus, อันล่างคือ fusiform gyrus ที่ถูกกระตุ้นเมื่อเห็นธนบัตรถูกทำลาย
เครดิตภาพ: American Psychological Association / Becchio et al 2011

7 Comments

jirayu's picture

ถ้าเป็นในประเทศแถวๆนี้ คนดูอาจจะอยากฆ่าล้างตระกูลคนฉีกธนบัตรในข้อหาล้มเจ้าก็เป็นได้

hisoft's picture

แบ๊งค์ น่าจะเป็นแบงค์มากกว่ารึเปล่าครับ คำนี้ไม่คุ้นเลย

The Phantom Thief

natt_han's picture

ถ้าเผาเลยจะดีกว่าไม๊ แบงค์ขาดยังเอาไปแลกธนาคารได้ เลยไม่รู้สึกว่าสูญเสีย หรือเพราะมันไม่ใช่เงินตัวเอง

echo's picture

ให้ควักธนบัตรของตัวเองออกมาเผาดูสิ
fusiform gyrus อาจจะขยายกว้างกว่านี้ ฮา

mementototem's picture

หมายความว่า ถ้าเราทำลายเครื่องมือจำพวก ค้อน ไม้บรรทัด ปากกา สมองส่วนนี้ก็จะถูกกระตุ้นด้วยรึเปล่าหว่า?

neonicus's picture

"นักวิจัยไม่พบการกระตุ้นของสมองบริเวณที่เกี่ยวข้องกับการสูญเสียหรือความรู้สึกไม่สบายใจ"

คงเพราะแค่เสียดาย แต่ไม่เสียใจเพราะไม่ใช่เงินตัวเอง

ถ้าการวิจัยเปลี่ยนเป็น หยิบกระเป๋าไปต่อหน้าแล้วฉีกแบงค์มูลค่าสูงๆแล้วพูดว่า ไม่ชดใช้ให้หรอก นี่ยิ่งกว่าเสียใจ เสียดาย และโกรธเลย