รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ปี 2012

By: terminus
Writer
on Tue, 09/10/2012 - 17:43

รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ประจำปี 2012 มีผู้ได้รับ 2 ท่าน คือ Serge Haroche และ David J. Wineland ในฐานะที่คิดค้นวิธีวัดและควบคุมสถานะควอนตัมของระบบโดยไม่ทำลายสถานะควอนตัมของมัน

David Wineland และทีมวิจัยของเขาพัฒนาวิธีการวัดสถานะควอนตัมของอนุภาคโดยการขังไอออนแยกเป็นอนุภาคเดี่ยวๆ หรือกลุ่มของอนุภาคเดี่ยว แล้ววัดหรือควบคุมสถานะของมันผ่านทางการดูดซับหรือการแผ่รังสีของอนุภาคโฟตอน (อนุภาคของแสง)

ส่วน Serge Haroche และทีมวิจัยนั้นใช้วิธีตรงกันข้าม เขาออกแบบการทดลองโดยจับอนุภาคโฟตอนขังไว้ใน high-Q microwave cavity จากนั้นก็วัดสถานะควอนตัมของโฟตอนผ่านทางอันตรกิริยาที่มันกระทำกับ Rydberg atom (หมายถึงอะตอมที่อยู่ในสภาวะ highly excited เนื่องจากอิเล็กตรอนของมันถูกกระตุ้นให้อยู่ในสถานะที่มีเลขควอนตัมหลักสูง)

แม้ว่าวิธีการจะต่างกันแบบคนละทาง แต่งานวิจัยทั้งสองก็มีส่วนที่คล้ายคลึงกันในหลายระดับ และความสำเร็จของทั้งสองก็จุดประกายให้กับวงการฟิสิกส์ควอนตัมอย่างก้าวกระโดด นักฟิสิกส์สามารถที่จะอ่านค่าสถานะควอนตัมของอนุภาคเดี่ยวๆ ได้ด้วยความแม่นยำจากการทดลองอย่างที่ไม่เคยแม้แต่จะคาดคิดมาก่อน ความก้าวหน้านี้นำไปสู่การประยุกต์มากมาย เช่น นาฬิกาที่มีความแม่นยำในระดับควอนตัม, คอมพิวเตอร์ควอนตัม เป็นต้น

ปัจจุบัน Serge Haroche ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์อยู่ที่ Collège de France and Ecole Normale Supérieure ในกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ส่วน David Wineland ดำรงตำแหน่งเมธีวิจัยที่ National Institute of Standards and Technology (NIST) และศาสตราจารย์ที่ University of Colorado Boulder ของสหรัฐอเมริกา เงินรางวัล 8 ล้านโครนสวีเดน (หรือประมาณ 36.8 ล้านบาท ตามอัตราแลกเปลี่ยน ณ ปัจจุบัน) จะถูกแบ่งให้ทั้งคู่เท่าๆ กัน

ที่มา - Nobel Prize Press Release