นักชีววิทยาเฮ! ชื่อสปีชีส์สัตว์ไม่ต้องตีพิมพ์เป็นกระดาษแล้ว

By: terminus
Writer
on Sun, 09/09/2012 - 00:44

เมื่อต้นปี 2012 ที่ผ่านมา มติที่ประชุม International Botanical Congress ยกเลิกกฏระเบียบคร่ำครึในการตั้งชื่อสปีชีส์พืชที่ต้องอธิบายรายละเอียดเป็นภาษาละตินและต้องตีพิมพ์ลงในวารสารที่มีการตีพิมพ์ลงเป็นเอกสารกระดาษเท่านั้น ล่าสุดเมื่อวันที่ 4 กันยายน 2012 ก็ถึงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงสำหรับการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ของสัตว์บ้าง ต่อจากนี้ไปชื่อสปีชีส์ใหม่ทั้งของพืชและสัตว์สามารถทำในแบบที่เป็นอิเล็กทรอนิกส์ล้วนได้แล้ว

แม้ว่าการตั้งชื่อสัตว์จะไม่ต้องอธิบายคำบรรยายเป็นภาษาละตินมานานแล้ว แต่ระเบียบข้อบังคับสากล Code of Zoological Nomenclature ก็ยังจำกัดว่าชื่อวิทยาศาสตร์ของสัตว์สปีชีส์ใหม่จะต้องตีพิมพ์ลงในวารสารที่มีการตีพิมพ์เป็นกระดาษเท่านั้น วารสารที่ตีพิมพ์ในแบบอิเล็กทรอนิกส์ล้วนๆ จะไม่ได้รับการรับรองจาก International Commission on Zoological Nomenclature (ICZN) ทั้งนี้ก็เนื่องมาจากในยุคที่อินเตอร์เน็ตยังเป็นแค่ "ของเล่น" (ในสายตาของนักชีววิทยา) ข้อมูลที่เผยแพร่ทางอินเตอร์เน็ตนั้นเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน ไม่เหมาะกับการเป็นแหล่งอ้างอิงของสิ่งที่สำคัญมากๆ อย่างชื่อวิทยาศาสตร์

การเปลี่ยนแปลงนี้ถือเป็นสัญญาณที่ดีของความก้าวหน้าในวงการอนุกรมวิธาน นอกจากเรื่องความสะดวกของนักชีววิทยาผู้ค้นพบสปีชีส์ใหม่ๆ แล้ว การเก็บข้อมูลในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ก็ยังมีข้อดีในแง่ของการจัดการและการเข้าถึงด้วย

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ว่า ICZN จะรับรองไปหมดทุกวารสาร การตีพิมพ์ชื่อวิทยาศาสตร์ของสัตว์สปีชีส์ใหม่จะต้องทำลงในวารสารที่ได้รับการรับรองอยู่ในสาระบบของ ICZN เท่านั้น รายชื่อวารสารทั้งหมดที่ ICZN รับรองสามารถหาดูได้จาก ZooBank (เป็นเว็บที่เปิดขึ้นมาใหม่เพื่อการนี้โดยเฉพาะ ณ วันที่ผมเขียนข่าวนี้ เว็บไซต์ ZooBank ยังอยู่ในระหว่างการปรับปรุง)

นอกจากวารสารแล้ว ระเบียบข้อบังคับ Code of Zoological Nomenclature อันใหม่ก็ยังอนุญาตให้ตีพิมพ์ในหนังสือหรือเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ที่มีหมายเลข ISSN หรือ ISBN และต้องมีการรับประกันว่าเอกสารนั้นจะถูกเก็บรักษาให้คนอื่นสามารถเข้าถึงได้ในระยะยาว

การแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับที่ 8, 9, 10, 21, 78 ของ International Code of Zoological Nomenclature ตีพิมพ์ลงใน ZooKeys doi: 10.3897/zookeys.219.3944 และ Zootaxa 3450:1–7 (2012)

ที่มา - PhysOrg

1 Comment

mementototem's picture

"ZooBank will be back online September 4, 2012"

เวลาเขาเดินช้าไปหลายวันเลยแฮะ เอ๊ะ หรือเวลาเราเดินเร็วหว่า + +