พบหม้ออายุ 20,000 ปีที่จีน... หลักฐานว่ามนุษย์ทำหม้อเป็นก่อนปลูกผัก

By: terminus
Writer
on Sun, 01/07/2012 - 22:39

เมื่อก่อนนักโบราณคดีเชื่อกันว่าอุปกรณ์ในการประกอบอาหารที่เปราะบางอย่างเช่น หม้อดินเผา น่าจะถูกประดิษฐ์ขึ้นหลังจากที่มนุษย์เริ่มเปลี่ยนมาใช้ชีวิตแบบกสิกรรมแทนที่จะเป็นการอพยพเข้าป่าล่าสัตว์เปลี่ยนที่ไปเรื่อยๆ เนื่องจากการขนหม้อเดินดุ่ยๆ ย้ายบ้านตลอดเวลาเป็นเรื่องที่ไม่น่าจะสะดวกนัก (ความจริงจะเรียกว่า "ย้ายบ้าน" ก็ไม่ถูกนัก เพราะสมัยนั้นยังไม่มี "บ้าน" ตามคำจำกัดความด้วยซ้ำ)

แต่ในระยะหลังที่ผ่านมา นักโบราณคดีก็พบหลักฐานเครื่องปั้นดินเผาที่ถูกสร้างก่อนหน้ายุคกสิกรรมมากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ใช่เพียงแต่หม้อดินเผาง่ายๆ เท่านั้น แม้แต่รูปปั้นเซรามิคอายุกว่า 30,000 ปีก็มี (ตัวอย่างเช่น รูปปั้น Venus of Dolní Věstonice) ล่าสุดทีมวิจัยที่นำโดย Xiaohong Wu แห่ง Peking University และ Ofer Bar-Yosef แห่ง Harvard University ก็ค้นพบหม้อดินเผาอายุ 20,000 ปี ในถ้ำ Xianrendong ที่มณฑล Jiangxi

หลักฐานที่พบนี้เป็นเศษซากของหม้อและถ้วยดินเผาที่น่าจะมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 20 ซม. เมื่อตรวจสอบอายุด้วยเทคนิค radiocarbon dating (การวัดอายุโดยเปรียบเทียบจากสัดส่วนของไอโซโทปคาร์บอน) พบว่ามันมีอายุ 19,000-20,000 ปี เก่าแก่กว่าหม้อเก่าที่สุดที่เคยบันทึกถึง 3,000 ปี

นอกจากนี้นักวิจัยยังพบอีกด้วยว่าเศษหม้อนั้นมีร่องรอยของการถูกไฟเผา แสดงว่าคนสร้างน่าจะใช้หม้อในการหุงต้มอาหารด้วย

นี่แสดงให้เห็นว่ามนุษย์ในยุคน้ำแข็งเริ่มทำหม้อและหุงอาหารด้วยความร้อนก่อนยุคกสิกรรมบรรพกาลเกือบหนึ่งหมื่นปี (หลักฐานระบุว่ามนุษย์เริ่มทำการกสิกรรมเป็นครั้งแรกเมื่อประมาณ 10,000-12,000 ปีที่แล้ว)

Ofer Bar-Yosef คาดว่าอาหารในยุคน้ำแข็งคงขาดแคลนและหายากอย่างมาก การหุงอาหารด้วยความร้อนจึงเป็นเทคโนโลยีที่สำคัญอย่างยิ่ง เพราะอาหารที่ปรุงสุกด้วยความร้อนให้พลังงานมากกว่าอาหารดิบๆ และต่อมาก็คงถูกสถานการณ์บีบบังคับหนักขึ้นจนนำไปสู่จุดของการปลูกพืชกิน เป็นการเริ่มต้นของเทคโนโลยีกสิกรรมยุคบรรพกาล

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ใน Science DOI: 10.1126/science.1218643

ที่มา - New Scientist, Science News, BBC News

4 Comments

hisoft's picture
  • เพราะอาหารที่ปรุงสุกด้วยความร้อนให้พลังงานมากกว่าอาหารดิบๆ

ผมพึ่งรู้นะเนี่ย

แต่ยอมรับว่าพยายามนึกภาพสมัยสองหมื่นปีก่อนนั่งปั้นหม้อมาเผาแล้วจินตนาการไม่ออกเลยครับ

The Phantom Thief

virusfowl's picture
  • เซรามิค > เซรามิก

กะแล้วว่าต้องมีคนเล่นมุก "หน้าหม้อ"