LHC โดนพระจันทร์เต็มดวงรบกวน

By: terminus
Writer
on Sat, 09/06/2012 - 23:03

ฟังแล้วอาจจะเป็นเรื่องไม่น่าเชื่อที่คาบการโคจรของดวงจันทร์จะรบกวนการทำงานของเครื่องเร่งอนุภาคของ LHC (Large Hadron Collider) แม้แต่ Pauline Gagnon นักฟิสิกส์ที่ทำงานประจำเครื่องตรวจจับ ATLAS ของ LHC ก็ยังแปลกใจเมื่อได้รู้ความจริงนี้จนต้องเอามาเขียนบล็อกลงใน Quantum Diaries

เรื่องมันมีอยู่ว่าเมื่อตอนเวลาประมาณ 4 ทุ่มของปลายสัปดาห์ที่แล้ว ขณะที่เขากำลังเข้าเวรดูแลห้องควบคุมของเครื่องตรวจจับ ATLAS นั้น Pauline Gagnon สังเกตเห็นว่ากราฟที่แสดงจำนวนการชนกันของอนุภาคโปรตอนมีการตกวูบลงไปเป็นช่วงๆ (ดูรูปด้านล่าง) ตอนแรกเขาก็นึกว่าเป็นความผิดพลาดของ ATLAS แต่พอตรวจสอบกับกราฟจากเครื่องตรวจจับ CMS ซึ่งเป็นเครื่องตรวจจับอีกเครื่องของ LHC สัญญาณวูบๆ ก็โผล่ในกราฟของ CMS เหมือนกัน แสดงว่าความผิดปกติต้องมาจาก LHC แน่แท้

ด้วยความประหลาดใจ Pauline Gagnon เลยต่อสายตรงเข้าไปยังห้องควบคุมหลักของ LHC ซึ่งจะมีเจ้าหน้าที่ประมาณ 10 คนเข้าเวรสับเปลี่ยนดูแลอยู่ตลอดเวลา

แทนที่เจ้าหน้าที่จะตกใจกับเรื่องประหลาดที่เกิดขึ้น คนรับสายกลับตอบอย่างเนือยๆ ว่า "มันใกล้คืนพระจันทร์ใกล้เต็มดวงแล้ว เจ้าหน้าที่จึงต้องปรับเส้นทางของลำแสงโปรตอนเพื่อชดเชยกับอิทธิพลของดวงจันทร์"

สัญญาณวูบๆ ที่ตกลงไปเป็นช่วงๆ ก็เกิดจากการปรับของเจ้าหน้าที่นั่นเอง!

การเปลี่ยนแปลงจากแรงดึงดูดของดวงจันทร์อาจจะเล็กน้อยจนไม่มีใครรู้สึก (นอกจากจะสังเกตจากน้ำขึ้น-น้ำลง) แต่ว่าแรงเล็กน้อยขนาดไหนก็ส่งผลกระทบต่อเครื่องมือที่ใหญ่โตซับซ้อนและมีความละเอียดสูงอย่าง LHC ได้เสมอ

ผลกระทบของแรงโน้มถ่วงดวงจันทร์น่าจะทำให้ระดับความดันของน้ำในทะเลสาบเจนีวามีการเปลี่ยนแปลงทำให้ท่อและชิ้นส่วนใน LHC บางชิ้นขยับเขยื้อนเล็กๆ น้อยๆ

Pauline Gagnon กล่าวว่านี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เครื่องเร่งอนุภาคต้องมีการปรับอะไรแบบนี้ ตั้งแต่สมัยของ LEP (Large Electron Positron collider) เจ้าหน้าที่ก็ต้องมาคอยปรับเครื่องทุกวันเพื่อขจัดสัญญาณรบกวนจากอิเล็กตรอนที่ปล่อยออกมาจากรางรถไฟตอนที่รถไฟวิ่งผ่าน

ที่มา - Quantum Diaries via Ars Technica

สังเกตสัญญาณที่ตกวูบเป็นช่วงๆ ของเส้นกราฟสีชมพูและสีเขียว; ภาพจาก Quantum Diaries

3 Comments

sp's picture

สรุปว่า เรื่องนี้เป็นเรื่องของ คุณ Gagnon เขาไม่รู้เรื่องที่คนอื่นเขารู้มาตั้งนานแล้ว

tuinui98's picture

หัวเรื่องข่าว ราวกับว่ามีมนุษย์หมาป่ามารบกวนการทดลองในคืนพระจันทร์เต็มดวง...

ไลแคนจงเจริญ!!

PaPaSEK's picture

อันนี้ขอวิเคราะห์มั่วๆ แบบคนที่ตกวิทย์ ตั้งแต่เด็กยันแก่

ผมว่ามันก็คงคล้ายๆ กับกรณีมุม (Degree) ใดๆ มั้งครับ เช่นความผิดพลาด 1 องศา, ถ้ายาวแค่ 1 ซม.ก็คงไม่เห็นความแตกต่าง แต่ถ้าเป็นสเกลยักษ์ๆ ข้ามประเทศแบบ LHC ก็คงเพี้ยนไปเยอะโขนะครับ

> สัญญาณวูบๆ ที่ตกลงไปเป็นช่วงๆ ก็เกิดจากการปรับของเจ้าหน้าที่นั่นเอง!

อ่านแล้วเหมือนอ่านเรื่องขำขัน ... ที่แม่บ้านมาดึงปลั๊กเครื่องช่วยหายใจในห้องคนไข้ออก เพื่อเสียบเครื่องดูดฝุ่น