นักวิทยาศาสตร์ปวดหัวเพิ่ม... แมลงหวี่นอกแล็บกับในแล็บใช้ 'นาฬิกา' คนละอัน

By: terminus
Writer
on Sun, 08/04/2012 - 03:31

สิ่งหนึ่งที่นักวิจัยระวังเป็นอย่างมากคือ การแปลผลงานวิจัยจากการทดลองไปใช้ตอบคำถามในธรรมชาติ เนื่องจากเป็นที่รู้กันดีว่าสิ่งมีชีวิตในธรรมชาติกับสิ่งมีชีวิตในห้องทดลองมักจะแสดงออกไม่เหมือนกัน การทดลองของทีมวิจัยที่นำโดย Rodolfo Costa แห่ง University of Padova ในอิตาลี ยิ่งตอกย้ำเรื่องนี้เข้าไปใหญ่

ทีมของ Rodolfo Costa ศึกษาพฤติกรรมของแมลงหวี่ Drosophila melanogaster ที่เปลี่ยนไปตามเวลาในแต่ละวัน (หรือที่เรียกกันแบบติดตลาดว่า "นาฬิกาชีวภาพ, biological clock" แต่ทางวิชาการจะใช้คำกลางๆ ว่า "circadian rhythm") พวกเขาจำลองวัฏจักรสว่าง-มืดของกลางวันและกลางคืนด้วยการตั้งเวลาเปิดปิดหลอดไฟในห้องทดลอง ผลจากการสังเกตพบว่าแมลงหวี่ปกติจะบินดี๊ด๊าในช่วงเวลาตอนย่ำรุ่งและตอนเย็น (ไม่กี่ชั่วโมงก่อนที่หลอดไฟจะเปิดและปิดในแต่ละวัน) ส่วนในช่วงเวลากลางวัน พวกมันก็นอนพักเอาแรง ส่วนแมลงหวี่กลายพันธุ์ไม่ยอมออกมาบินว่อนในเวลาเดียวกัน ตอนเพื่อนๆ นอน มันก็บิน ตอนเพื่อนบิน มันนอน

เมื่อได้ผลการทดลองในห้องทดลอง ทีมวิจัยก็ทำการทดลองอีกชุด แต่ว่าคราวนี้เป็นการทดลองในสภาพธรรมชาตินอกห้องทดลอง และใช้กล้องตรวจจับการเคลื่อนไหวตั้งสังเกตแมลงหวี่ในภาชนะ

ผลจากการทดลองนอกห้องปรากฏว่า แมลงหวี่บินกันให้วุ่นในช่วงตอนบ่ายๆ แทนที่จะเป็นตอนย่ำรุ่งกับตอนเย็นแบบที่สังเกตได้ในห้องทดลอง แถมแมลงหวี่กลายพันธุ์ก็ดันบินไปบินมาในช่วงบ่ายตามแมลงหวี่ปกติด้วย

นักวิจัยแปลกใจมากกับผลการทดลองที่กลับสลับขั้วกันได้มากเหนือความคาดหมายขนาดนี้ เป็นไปได้ว่า ในห้องทดลอง สิ่งเร้าที่เป็นตัวแปรมีแค่วัฏจักรสว่าง-มืด แต่ในสภาพธรรมชาติ แมลงหวี่โดนกระตุ้นจากสิ่งเร้าหลายชนิดที่แตกต่างกันออกไป เช่น กลิ่น อุณหภูมิ ฯลฯ แม้กระทั่งแสงตามธรรมชาติกับแสงจากหลอดไฟนีออนก็ยังไม่เหมือนกัน แสงแดดตอนเย็นจะค่อยๆ จางลง ต่างจากหลอดไฟนีออนที่ดับไปเลย

อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ได้แปลว่างานวิจัยในห้องทดลองไร้ประโยชน์ สมควรทุบห้องทดลองทิ้งให้หมด (แล้วเอามาทำห้องนั่งเล่น กินขนม ฟังเพลง เอ๊ะ! ผมพิมพ์อะไรลงไปเนี่ย) แต่มันเป็นการตอกย้ำให้นักวิทยาศาสตร์ระมัดระวังให้มากในการแปลผลงานวิจัย บางอย่างที่เราเห็นในห้องทดลองอาจไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงในธรรมชาติ

ที่มา - Science News

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ใน Nature doi:10.1038/nature10991

6 Comments

terminus's picture

แก้แล้วครับ ขอบคุณครับ

ปุ่มสระ เ- มันหลุดอะ กดติดบ้างไม่ติดบ้าง

istyle's picture

สิ่งมีชีวิตในธรรมขาติ

ช้าไปรึเปล่าหว่าพึ่งเก็บ feed - -

tontpong's picture

ถึงยังไม่ทุบทิ้ง.. ปกติห้องทดลองก้อเปนห้องนั่งเล่น กินขนม ฟังเพลง ฯลฯ อยู่แล้วนินา :?