ลิงจิ๋วที่พูดจากันด้วยเสียงอัลตร้าซาวนด์

By: terminus
Writer
on Wed, 08/02/2012 - 20:59

ทาร์เซียร์ฟิลิปปินส์ (Tarsius syrichta) เป็นสัตว์พวกไพรเมตที่มีขนาดเล็กจิ๋ว ตัวเต็มวัยมีความยาวลำตัวเพียง 10 ซม. กว่าๆ หนัก 120 กรัม เมื่อก่อนนักวิทยาศาสตร์มองว่ามันเป็นสัตว์ขี้อายเงียบเชียบ ไม่ส่งเสียงร้องโหวกเหวกโวยวาย จนกระทั่งทีมวิจัยที่นำโดย Marissa Ramsier แห่ง Humboldt State University in California ค้นพบความจริงอันน่าประหลาดใจ

พวกเขาพบว่าทาร์เซียร์จิ๋วแห่งฟิลิปปินส์ไม่ใช่สัตว์ที่สงบเงียบกริบแต่อย่างใด มันส่งเสียงร้องพูดคุยกันทุกคืน เพียงแต่มนุษย์อย่างเราไม่ได้ยินเสียงของมัน เพราะว่ามันส่งเสียงออกมาในย่านความถี่อัลตร้าโซนิค (ความถี่ที่สูงเกินกว่า 20,000 Hz หรือ 20 kHz ซึ่งเป็นระดับสูงสุดที่มนุษย์สามารถได้ยิน)

การค้นพบนี้เริ่มจากความสงสัยที่มีคนรายงานว่าเคยเห็นทาร์เซียร์อ้าปากเหมือนจะส่งเสียงร้องแต่กลับไม่มีเสียงหลุดออกมา ทีมวิจัยของ Marissa Ramsier จึงออกแบบการทดลองเพื่อทดสอบ โดยการจับทาร์เซียร์ 6 ตัวจากเกาะมินดาเนา ประเทศฟิลิปปินส์ มาใส่ไว้ในกล่องเก็บเสียงที่เชื่อมลำโพงไว้ข้างใน นักวิจัยแปะขั้วไฟฟ้าเข้ากับหัวของทาร์เซียร์เพื่อตรวจสอบการทำงานของสมอง จากนั้นก็เปิดลำโพงในระดับเสียงที่มีความถี่และความดังต่างๆ กัน ขั้นตอนทุกอย่างจำเป็นต้องใช้ความนุ่มนวลและความรวดเร็ว เพราะทาร์เซียร์เป็นสัตว์ขี้ตกใจ

แม้จะยากลำบาก แต่การทดลองก็เป็นไปด้วยดี ผลปรากฏว่าทาร์เซียร์ฟิลิปปินส์สามารถได้ยินเสียงที่ความถี่ถึง 91 kHz นับเป็นสถิติที่สูงที่สุดในบรรดาไพรเมต (แชมป์เก่า คือ บุชเบบี้ ที่ได้ยินเสียงความถี่ 65 kHz)

เมื่อแน่ชัดว่าทาร์เซียร์รับฟังคลื่นเสียงอัลตร้าซาวนด์ได้ ทีมวิจัยจึงพิสูจน์ต่อไปว่ามันส่งเสียงอัลตร้าซาวนด์ด้วยหรือไม่ พวกเขาได้เดินทางไปยังป่าที่อยู่ตามธรรมชาติของทาร์เซียร์และทดลองอัดเสียงในป่าตอนกลางคืนไมโครโฟนแบบที่ใช้อัดเสียงค้างคาว หลังจากที่ได้อัดเสียงทาร์เซียร์ 35 ตัวแล้ว พวกเขาก็เอาเสียงที่บันทึกมาวิเคราะห์ จนได้รู้ว่าทาร์เซียร์ส่งเสียงอัลตร้าซาวนด์ออกมาจริงๆ

เสียงร้องของทาร์เซียร์ฟิลิปปินส์ส่วนใหญ่มีความถี่อยู่ที่ระดับ 70 kHz โดยมีช่วงต่ำสุดและสูงสุด 67-79 kHz ดังนั้นจึงเป็นไปไม่ได้เลยที่คนเราจะได้ยินเสียงร้องของมัน (นกหวีดสุนัขปล่อยเสียงแค่ 22-23 kHz เราก็ไม่ได้ยินแล้ว)

ทาร์เซียร์ฟิลิปปินส์เป็นสัตว์ที่ถูกคุกคามเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ พวกมันออกหากินตอนกลางคืน อาหารส่วนใหญ่คือแมลง การสื่อสารด้วยอัลตร้าซาวนด์อาจมีข้อได้เปรียบตรงที่ทำให้มันสามารถอำพรางเสียงจากหูผู้ล่าได้ อีกอย่างการส่งเสียงในย่านความถี่ที่ได้ยินเฉพาะในหมู่ทาร์เซียร์ด้วยกันก็เป็นการประหยัดพลังงานในการแหกปากด้วย

นักวิทยาศาสตร์ยังไม่แน่ใจว่ามันจะสามารถใช้คลื่นเสียงตรวจจับตำแหน่งของเหยื่อ (echolocation) เหมือนที่ค้างคาวทำได้หรือไม่ ข้อสันนิษฐานนี้ไม่ได้เพ้อเจ้อไปซะทีเดียว เพราะทาร์เซียร์ก็เป็นสัตว์ที่ค่อนข้างแปลกกว่าสัตว์กลางคืนอื่นๆ ตรงที่มันไม่มีชั้น tapetum lucidum ซึ่งทำให้ดวงตาเรืองแสงยามค่ำคืน แต่ถ้าให้พนันกันจริงๆ นักวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่ก็คงไม่เลือกว่าทาร์เซียร์จะมี echolocation หรอก เพราะแม้จะไม่มี tapetum lucidum ทาร์เซียร์ก็ปรับตัวให้มองเห็นความมืดโดยการมีดวงตาขนาดใหญ่มาก ลูกนัยน์ตาของมันใหญ่เท่าสมองเลยทีเดียว

นอกจากทาร์เซียร์แล้ว สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอีกหลายชนิดก็สื่อสารกันด้วยคลื่นเสียงอัลตร้าซาวนด์ เช่น โลมา สัตว์ฟันแทะบางชนิด ค้างคาว และแมว (ลูกแมวอายุ 2-6 สัปดาห์จะส่งเสียงร้องเรียกแม่ของมันด้วยเสียงอัลตร้าซาวนด์ และแม่แมวก็จะตอบด้วยเสียงอัลตร้าซาวนด์เช่นกัน)


รูปจาก COSMOS Magazine; เครดิต David Haring

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ลงใน Biology Letters DOI: 10.1098/rsbl.2011.1149

ที่มา - Live Science, Discovery News, New Scientist, COSMOS Magazine, PhysOrg

9 Comments

hisoft's picture

ไม่คิดว่าจะมีตัวอะไรใช้ความถี่สูงขนาดนั้นแล้วนะเนี่ย (O.o)

The Phantom Thief

Luar's picture

"ลูกแมวอายุ 2-6 สัปดาห์จะส่งเสียงร้องเรียกแม่ของมันด้วยเสียงอัลตร้าซาวนด์ และแม่แมวก็จะตอบด้วยเสียงอัลตร้าซาวนด์เช่นกัน"

พึ่งรู้นะเนี่ย โอ้ว..มิน่าบางทีถึงเห็นมันอ้าปากเฉยๆแต่ไม่มีเสียง - -

mementototem's picture

+1 พึ่งรู้เหมือนกัน ผมนึกว่ามันหาวเสียอีก - -"

-Rookies-'s picture

น่าร้ากกกกกกกก

คุ้น ๆ เหมือนเจ้าตัวนี้เคยเป็นตัวการ์ตูนสมัยเด็ก ๆ แฮะ

altimate's picture

สงสัยว่าพวกมันคุยอะไรกันเป็นความลับรึเปล่า เลยไม่อยากให้มนุษย์ได้ยิน

zipper's picture

มันจะมีเครื่องที่แปลงเสียงคนเราเป็นเสียงอัลตร้าซาวนด์ แล้วคนที่จะได้ยินสิ่งที่เราพูดก็ต้องใช้เครื่องนี้แปลงมาเป็นความถี่ที่คนเราได้ยินหรือเปล่านะ แบบว่าจะพูดอะไรในที่สาธารณะแต่ไม่อยากให้คนอื่นได้ยินด้วย 55

hisoft's picture

ก็อารมณ์ราว ๆ วิทยุสื่อสารแหละครับ :p

The Phantom Thief