นักดาราศาสตร์ค้นพบดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะที่เล็กที่สุด (ทำลายสถิติอีกครั้ง)

By: terminus
Writer
on Sun, 15/01/2012 - 17:14

เมื่อเดือนที่แล้ว มีการค้นพบดาวเคราะห์ Kepler-20e ซึ่งในตอนนั้นถือว่าเป็นดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะที่เล็กที่สุดเท่าที่เคยค้นพบว่าโคจรรอบดาวฤกษ์ สถิตินี้อยู่ได้ไม่ถึงสัปดาห์ก็ถูก KOI 55.01 โค่น และเพิ่งจะพ้นปีใหม่มายังไม่ถึงครึ่งเดือน สถิติก็ต้องเปลี่ยนอีกครั้ง

ทีมนักวิจัยจาก California Institute of Technology (Caltech) และ Vanderbilt ได้ศึกษาข้อมูลจากกล้องโทรทรรศน์ Kepler และอาศัยการยืนยันโดยกล้องโทรทรรศน์ Keck ในฮาวายและกล้องโทรทรรศน์ Hale ในแคลิฟอร์เนีย พวกเขาพบว่าดาวฤกษ์ KOI-961 มีดาวเคราะห์โคจรอยู่ด้วยกันถึง 3 ดวง (ผมก็เพิ่งรู้จากข่าวนี้ว่า KOI ย่อมาจาก "Kepler Object of Interest" เฮ้อ...แอบเรียกว่า "น้องก้อย" มาตั้งนาน)

KOI-961 เป็นดาวฤกษ์ประเภท red dwarf (หรือ M dwarf) ในหมู่ดาว Cygnus อยู่ห่างจากโลก 130 ปีแสง มีขนาดเล็กกว่าดวงอาทิตย์ของเราถึงหกเท่า นักวิจัยสันนิษฐานว่า KOI-961 คงมีคุณสมบัติคล้ายคลึงกับ Bernard's Star (ซึ่งเป็น red dwarf ที่อยู่ห่างจากโลกเพียง 6 ปีแสงและน่าจะเป็นหนึ่งในดาวฤกษ์ที่ถูกศึกษาละเอียดที่สุด)

การสันนิษฐานให้ KOI-961 เป็น red dwarf ทำให้นักวิจัยสามารถศึกษาปรากฏการณ์ transit (การที่แสงของดาวฤกษ์ถูกบดบังลงไปเล็กน้อยเพราะมีดาวเคราะห์เคลื่อนผ่านหน้า) ได้แม่นยำมากขึ้น

ดาวเคราะห์ในระบบ KOI-961 ประกอบด้วย KOI-961.01, KOI-961.02, และ KOI-961.03 เรียงจากวงในสุดออกมานอกสุด ระบบดาวฤกษ์ของ KOI-961 มีวงโคจรเล็กที่สุดเท่าที่เคยค้นพบมา ดาวเคราะห์ทั้งสามดวงอยู่ห่างจากดาวฤกษ์เพียง 0.6-1.5% ของระยะทางระหว่างโลกถึงดวงอาทิตย์ พวกมันใช้เวลาไม่ถึงสองวันในการโคจรรอบดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์ดวงที่ใกล้ที่สุด KOI-961.01 ใช้เวลาเพียง 10.8 ชั่วโมงเท่านั้น

นอกจากวงโคจรจะแออัดยัดเยียดแล้ว KOI-961.03 ยังมีขนาดเพียง 0.57 ของเส้นผ่านศูนย์กลางโลก ถือเป็นดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะที่เล็กที่สุดที่โคจรรอบดาวฤกษ์ (ดาวเคราะห์ดวงหนึ่งที่โคจรรอบพัลซาร์ PSR B1257+12 มีมวลเพียง 2% ของโลก) เพื่อนร่วมวงอีกสองดวงก็มีขนาดเล็กกว่าโลกเช่นเดียวกัน KOI-961.01 มีขนาด 0.78 ของเส้นผ่านศูนย์กลางโลก และ KOI-961.02 มีขนาด 0.73 ของเส้นผ่านศูนย์กลางโลก

ดาวเคราะห์ทั้งสามเป็นดาวเคราะห์ที่มีพื้นผิวเป็นของแข็งเหมือนกับโลก แต่ว่าวงโคจรของมันอยู่ใกล้กับดาวฤกษ์มากเกินกว่าจะเอื้อให้มีสิ่งมีชีวิตได้ อุณหภูมิพื้นผิวของมันน่าจะอยู่ที่ประมาณ 450-720 เคลวิน (176.85-446.85 องศาเซลเซียส)

การที่เจอดาวเคราะห์โคจรรอบดาวฤกษ์ red dwarf มากขนาดนี้ ทำให้นักวิทยาศาสตร์เริ่มมีความหวังว่าจักรวาลของเราน่าจะมีดาวเคราะห์อยู่เป็นปริมาณมหาศาลกว่าที่เคยคิดกัน ดาว red dwarf เป็นดาวที่พบได้ทั่วไปทั่วท้องฟ้า ดาวที่เราสังเกตทุกสิบดวงจะเป็น red dwarf ไปแปดดวง

การค้นพบนี้ประกาศครั้งแรกในการประชุมครั้งที่ 219 ของ American Astronomical Society เมื่อวันที่ 11 มกราคม 2012 และจะตีพิมพ์ในวารสาร Astrophysical Journal แต่ตอนนี้สามารถดาวน์โหลดบทความวิจัยตัวเต็มได้จาก arXiv:1201.2189

ที่มา - SPACE.com, ScienceDaily 1, ScienceDaily 2, ScienceNow, New Scientist, Nature News

1 Comment