กองทัพมดเอเลี่ยนกำลังล่าถอยจากนิวซีแลนด์

By: terminus
Writer
on Wed, 30/11/2011 - 23:52

มดอาร์เจนไตน์ (Linepithema humile) เป็นสัตว์ต่างถิ่นที่มีความสามารถในการบุกรุกแพร่กระจายสูง (invasive alien species) ถิ่นกำเนิดตามธรรมชาติของมันอยู่ในแถบอเมริกาใต้ แต่ปัจจุบันมันแพร่กระจายไปทั่วสหรัฐอเมริกา เม็กซิโก ฝรั่งเศส โปรตุเกส อิตาลี ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย แอฟริกาใต้ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ฯลฯ

นิวซีแลนด์ก็เป็นหนึ่งในประเทศที่ถูกมดอาร์เจนไตน์รุกราน มีรายงานการค้นพบตั้งแต่ปี 1990 และหลังจากนั้นมดอาร์เจนไตน์ก็กระจายไปทั่วประเทศ ในปี 2002 หน่วยงานของนิวซีแลนด์ประเมินว่าการกำจัดมดอาร์เจนไตน์จะต้องใช้งบถึง 68 ล้านเหรียญนิวซีแลนด์ (ประมาณ 1,627 ล้านบาทตามอัตราแลกเปลี่ยนวันที่ 30 พ.ย. 2011)

แต่พอมาถึงปี 2011 ทีมนักวิจัยที่นำโดย Meghan Cooling แห่ง Victoria University of Wellington ได้ทำการสำรวจแหล่งที่อยู่ของมดอาร์เจนไตน์อีกรอบ ผลกลับกลายเป็นว่าประชากรมดอาร์เจนไตน์กำลังหดหายไปเอง

แหล่งที่ทำการสำรวจมี 150 จุด ทั้งหมดเป็นแหล่งที่เคยรายงานว่าพบรังของมดอาร์เจนไตน์ระหว่างปี 1990-2008 ทีมของ Meghan Cooling พบว่าในทุกวันนี้ 60 จาก 150 จุดนั้นกลายเป็นเขตปราศจากมดอาร์เจนไตน์ไปแล้ว และอีก 30 กว่าจุด ประชากรมดอาร์เจนไตน์ก็เหลือเพียงกลุ่มเล็กๆ ซึ่งคาดว่าจะหายไปในเวลาไม่นาน

ปรากฏการณ์ที่สัตว์รุกรานต่างถิ่นหายไปเองหลังจากที่ได้ลงหลักปักฐานแล้วเป็นสิ่งหายากที่นานๆ จะมีการรายงานสักครั้ง มดอาร์เจนไตน์มีคุณสมบัติพร้อมสรรพในการเป็นผู้บุกรุกชั้นเยี่ยม มันไม่เรื่องมาก มีอะไรก็กิน อยู่ตรงไหนก็ได้ ชอบทำรังขนาดใหญ่ ต่อให้หาของกินไม่เจอ มันก็ยังเลี้ยงเพลี้ยแล้วเก็บน้ำหวานกินได้ ในหลายประเทศที่มดอาร์เจนไตน์เข้าไปจับจอง มดท้องถิ่นจะถูกไล่ที่และแย่งทรัพยากรไปจนหมด

ตอนนี้ยังไม่มีใครทราบเหตุผลแน่ชัดว่าทำไมอยู่ดีๆ มดอาร์เจนไตน์ในนิวซีแลนด์ถึงได้หายไปเอง อาจจะเป็นเพราะโรคระบาดหรือสภาพภูมิอากาศไม่เป็นใจก็ได้ มดอาร์เจนไตน์เองก็มีจุดอ่อนตรงที่มันชอบทำรังขนาดใหญ่เป็น supercolony ทำให้ความหลากหลายทางพันธุกรรมในประชากรไม่ค่อยสูงมากนัก หากมีโรคระบาดลง ก็มีความเสี่ยงสูงที่จะตายยกรัง (ผมเคยเห็นงานวิจัยหลายอันระบุว่ามดท้องถิ่นหลายชนิดของนิวซีแลนด์สามารถต้านทานหรือแม้แต่เอาชนะการรุกรานของมดอาร์เจนไตน์ได้)

ที่มา - Live Science, New Scientist

5 Comments

masternikkk's picture

0 น่าสนใจครับ อยากรู้จังว่าเป็นเพราะอะไร

PaPaSEK's picture

สวัสดีครับ ผมสนใจมาก อยากรู้ว่ามดท้องถิ่นที่เอาชนะได้เนี่ย หมายถึงยังไงครับ เอาชนะแบบต่อสู้กัน (กัด ทำร้าย) หรือว่าอย่างไรครับ

ขอบคุณล่วงหน้า

terminus's picture

ตัวอย่างก็ประมาณเนี้ยครับ

http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-2656.2005.00952.x/full

แต่อันนี้ของออสเตรเลีย หรือว่าผมจำสับสนไม่รู้ คุ้นๆ ว่าเคยเห็นของนิวซีแลนด์ผ่านตาด้วย เผอิญ L. humile ไม่เป็นปัญหาในประเทศไทย (เคยมีรายงานพบติดมาบ้างกับสินค้านำเข้า แต่รู้สึกจะไม่ได้ establish ในไทย) ผมเลยไม่ได้ใส่ใจมาก เพราะอาจารย์ไม่ได้สั่งงานไว้ ^.^

ส่วนเรื่องเอาชนะ ผมหมายความถึงแค่ผลลัพธ์แบบ 'outcompete' (ถ้าเป็นภาษาวิชาการขึ้นไปอีกก็เรียกว่า 'competitive exclusion') คือสิ่งมีชีวิตสองชนิดแข่งกัน แล้วชนิดใดชนิดหนึ่งพ่ายแพ้หายไป อีกชนิดก็ครอบครองทรัพยากรและตำแหน่งในแหล่งที่อยู่นั้นไปเลย ส่วนเรื่องการต่อสู้กัน อันนี้ผมก็ไม่รู้ครับ (ถ้าภาษาวิชาการหรูๆ ก็ต้องบอกว่า 'ขึ้นอยู่กับบริบท') อาจจะเป็นแค่มด L. humile แย่งอาหารเก่งกว่าก็ได้ มดอื่นๆ เลยอดอาหารตายไปเอง หรือ อาจจะ L. humile ใช้กำลังข่มเหงรังแกมดท้องถิ่นก็ได้ หรือ แม้แต่กระทั่งมีเหตุปัจจัยอื่นๆ มาเอื้อให้ L. humile ชนะแบบใสๆ ก็ได้ เช่น มีผู้ล่าหรือเชื้อโรคเฉพาะเล่นงานมดท้องถิ่น... vice versa

TOTEETIME's picture

ผู้บุกรุกอยู่ดีๆ ก็ตายไปเอง
นึกถึง war of the world เลยแหะ