ภาษาของมนุษย์ยุคแรกอาจเรียงประโยคแบบ "ประธาน-กรรม-กิริยา"

By: terminus
Writer
on Fri, 14/10/2011 - 16:40

ถ้าใครเคยดูหนังเรื่อง "สตาร์วอร์" ก็คงจำตัวละคร โยดา ปรมาจารย์เจไดตัวเขียวๆ ที่มีเอกลักษณ์ในการพูดด้วยการเรียงประโยคแบบ "กรรม-ประธาน-กิริยา" หากคิดว่าการพูดแบบนี้แปลกแล้ว ภาษาต้นกำเนิดของมนุษย์อาจจะเรียงประโยคแปลกพอๆ กัน

Merritt Ruhlen และ Murray Gell-Mann แห่ง Santa Fe Institute ได้สร้างแผนภูมิของภาษาทั้งหลายในโลก แล้วค่อยๆ ย้อนรอยดูไล่จากแขนงไปจนถึงแก่นว่าแต่ละภาษาเรียงลำดับคำในประโยคอย่างไร

ผลปรากฏว่ากว่าครึ่งของภาษาที่ใช้กันทั่วโลกเรียงลำดับคำในประโยคด้วย "ประธาน-กรรม-กิริยา" แถมภาษาที่เรียงประโยคแบบอื่นๆ ก็ล้วนแตกแขนงมาจากภาษาที่เรียงประโยคแบบ "ประธาน-กรรม-กิริยา" ทั้งสิ้น เช่น ภาษาฝรั่งเศสที่เรียงแบบ "ประธาน-กิริยา-กรรม" ก็มีรากจากภาษาละตินซึ่งเรียง "ประธาน-กรรม-กิริยา" เป็นต้น

นักภาษาศาสตร์เชื่อว่าการเรียงลำดับคำแบบ "ประธาน-กรรม-กิริยา" เป็นสิ่งที่มนุษย์คุ้นเคยตามธรรมชาติ สังเกตได้จากการเรียนรู้ภาษาของเด็ก แต่ก็ยังไม่มีใครตอบได้ว่าทำไมวิวัฒนาการของภาษาถึงทำให้ภาษาหลายภาษาสลับลำดับของคำในประโยค ในขณะที่อีกหลายๆ ภาษาก็ยังคงรูปแบบประโยคเช่นเดิมไว้

ผม.กับคำถามนี้.ก็งงเหมือนกัน

ที่มา - Life's Little Mysteries

22 Comments

Thaina's picture

ผมขอเดาว่าวิวัฒนาการของภาษาแบบนี้
มาจาก สมัยแรกเริ่ม เรามักจะต้องสื่อสารกันเมื่อต้องมีตัวถูกกระทำ และเราจะยกตัวถูกกระทำว่าเป็นสิ่งที่สำคัญมาก (แต่ที่สำคัญที่สุดคือตูเอง ฉะนั้นต้องเอาประธานขึ้นก่อนให้ได้)

อย่างเช่นว่า
ผมอะ-ตรงเชิงเขาโน้นอะ-พึ่งเดินมา
หรือไม่ก็
ผมอะนะ-กวางตัวเนี้ย-ไปล่ามาโคตรเหนื่อยเลย

ซึ่งแม้แต่ในภาษาไทย เราก็มีการใช้ประโยค กรรม-ประธาน-กริยา นะครับ อย่างเช่น
"กับคำถามนี้-ผมก็งงเหมือนกัน" (ฟังดูไม่แปลกแล้วใช่มะ?)

แต่เมื่อวิวัฒนาการภาษามาถึงจุดที่ การกระทำมันสำคัญกว่าสิ่งที่ถูกกระทำ คือการกระทำของเรามีหลากหลายขึ้น นอกจาก ล่า เก็บ เดิน อยู่ เพราะมีความซับซ้อนของสังคมจึงมีงานหลากหลาย เราจึงยกกริยาขึ้นมานำกรรมแทน

ป.ล. นี่คือสมมุติฐานแบบปรัชญา ไม่มีข้อพิสูจน์รองรับ ไม่ใช่วิทยาศาสตร์

HMage's picture

หรือว่าเกิดจากความ indy ของคนบางกลุ่ม? อยากจะลองจัดระเบียบดูบ้างให้เข้าใจกันเองในกลุ่ม

* นี่ก็สมมุติฐานเหมือนกัน เป็นเพียงเสี้ยวหนึ่งของระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์

TOTEETIME's picture

ภาษาแรกๆ น่าจะเกิดช่วงยุคล่าสัตว์ พูดสั้นๆ น่าจะสื่อความหมายได้เร็วกว่า (สัญลักษณ์มือของทหารในหนังก็เป็นแบบนี้รึเปล่า)
เช่น
มรึง กวาง ต้อน ขวา
แล้วหันหน้าไปหาอีกคนบอกว่า มรึง กวาง ต้อน ซ้าย

แต่เมื่อสังคมพัฒนามากขึ้น ต้องการพูดมากขึ้น การพูดแบบนี้ไม่เหมาะกับการพูดยาวๆ จึงต้องพัฒนาตามวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไป
เช่น
ตรู ห้าง ไปเดินมา. ตรู สาวเซ็กซี่ เจอ. ตรู หล่อน โคตรชอบเลยว่ะ

F16's picture

แล้วภาษา อิไตๆ อิคึๆ กิมมูจี๊ นี้มีรากฐานมาจากไหนงับ?

hisoft's picture

ง่ะ เพิ่งรู้ว่าโยดาพูดแปลกขนาดนั้น เคยดูแต่ซับไทย - -"

The Phantom Thief

lancaster's picture

จริงๆผมว่าโยดาพูด กริยา-กรรม-ประธาน มากกว่านะครับ (พึ่งดูจบไป 6 ภาค ฮาๆ)

อุ๊บะอันตะอู้'s picture

ตัวอย่าง .-

ประธาน กรรม กิริยา ในบาลี เป็น .-

อะหัง คามัง คัจฉามิ ( ฉัน สู่บ้าน ไป)

อะหัง ประธาน

คามัง สัมปาปุณียกรรม

ไป กิริยา.

แต่ในภาษาที่ไม่ได้สืบทอดมาจากภาษายุคเก่าโดยตรง หรือ สืบทอดมาแบบกลายพันธ์มากๆ จะเป็น .-

I go to home

ฉัน ไป สู่ บ้าน

Peterben's picture

เห็นด้วยว่าน่าจะมาจากภาษามือ อย่างเช่น

[ ชี้ที่ตัวเอง >>> ชี้ที่กวาง >>> ทำท่าง้างธนู ]

"ฉัน กวาง เอาธนูยิง"

tuinui98's picture

คิดแบบนี้เหมือนกันครับ น่าจะพัฒนามาจากภาษากาย

ultimateohm's picture

บางภาษา มีการผันคำตามการก เช่น ( บาลี รัสเซีย ) ทำให้ดูแค่ที่คำ ก็รู้หน้าที่ของมันว่า มันเป็น ประธาน กรรม หรือหน้าที่อย่างอื่น ลำดับเลยอาจไม่สำคัญละครับ

"อะหัง คามัง คัจฉามิ" เราว่า คัจฉามิ น่าจะเป็นกริยาที่กระจายตามบุรุษที่หนึ่งเอกพจน์ จึงละคำที่เป็นประธานไว้ได้ ส่วน อะหัง คามัง น่าจะถูกผันเป็นกรรมการก ( http://th.wikibooks.org/wiki/ภาษาบาลีสำหรับผู้เริ่มต้น/บทที่_2 )

"กับคำถามนี้" น่าจะจัดเป็น ตติยา ( Творительный падеж ) นะผมว่า เพราะคำถาม เป็น ตัวช่วย เป็นเครื่องมือ ( http://th.wikibooks.org/wiki/ภาษาบาลีสำหรับผู้เริ่มต้น/บทที่_3 )

อุ๊บะอันตะอู้'s picture

"กับคำถามนี้" น่าจะเป็น วิสยาธาระ นะครับ, เหมือนกับ "อนิจฺจํ อนิจฺจตา ตตฺถ อนิจฺจนฺติ ปญฺจกฺขนฺธา - กับ 2 คำนั้น อนิจจัง คือ ขันธ์ 5" เป็นต้น.

ส่วนลำดับนั้น ตามหลักการแต่งประโยคแล้ว มันจะมาเองตามความสัมพันธ์ของบทที่ฟังแล้วเข้าใจง่ายที่สุด ครับ.

ลำดับจึงสำคัญขึ้นมา เพราะอาศัยสัมพันธ์ของบทไปโดยปริยาย ครับ.

tirakarn's picture

อยากรู้จังว่าแล้วภาษาที่แบ่งเพศของคำนาม และแปลงคำกริยาตามเพศของประธานนี่มันวิวัฒนาการมายังไงเหรอครับ หรือว่าสมัยก่อน มองดูมนุษย์แต่ละคนแล้วบอกไม่ได้ว่าเพศอะไร ถึงต้องเอามาใส่ไว้ในประโยคเวลาพูด

altimate's picture

ผมบทความนี้อ่านแล้วเข้าใจ ภาษาญี่ปุ่นแบบนี้ก็เป็น ผมโคตรงงภาษาญี่ปุ่นตอนเรียนแรกๆ

PaPaSEK's picture

ภาษาญี่ปุ่นแบบนี้ก็เป็น?

ภาษาญี่ปุ่นก็เป็นแบบนี้?

hisoft's picture

ข่าวนี้ทำภาษาสลับที่จนมึนกันไปหมดแล้วครับ

The Phantom Thief

zipper's picture

ดูเหมือนประโยคภาษาไทยจะใช้ได้ทั้งสองแบบเลย ทั้งแบบ ประธาน+กริยา+กรรม และ ประธาน+กรรม+กริยา

ตัวอย่าง

ผมว่าเรื่องนี้มันซับซ้อนนะครับ

ผมว่าซับซ้อนนะเรื่องนี้

เพราะอย่างนี้ด้วยหรือเปล่าทำให้ชาวต่างประเทศบางคนบอกว่าภาษาไทยเรียนยาก