หลักฐานใหม่ยืนยัน "ไดโนเสาร์บางตัวออกหากินตอนกลางคืน"

By: terminus
Writer
on Fri, 15/04/2011 - 23:41

ก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์เชื่อกันว่าไดโนเสารส่วนใหญ่หรือทั้งหมดเป็นสัตว์ที่ออกหากินตอนกลางวันเท่านั้น ฉากในหนัง Jurassic Park ที่ไดโนเสาร์กินเนื้อออกมาล่าคนตอนกลางคืนถูกมองเป็นแค่เรื่องเหลวไหลจาก Hollywood แต่หลักฐานชิ้นล่าสุดกลับแสดงว่าจินตนาการมายาของ Hollywood ก็มีส่วนถูกเหมือนกัน

Lars Schmitz และ Ryosuke Motani แห่งมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย-เดวิส อาศัยความรู้เรื่องความสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างกระดูกส่วนเบ้าตากับพฤติกรรมเวลาการออกหาอาหารของสัตว์มาใช้กับไดโนเสาร์และสัตว์เลื้อยคลานโบราณในยุคเมโสโซอิก ในเบ้าตาของสัตว์เลื้อยคลานจะมีวงกระดูกอยู่ชิ้นหนึ่งเรียกว่า "scleral ring" ซึ่งสัดส่วนขนาดวงของกระดูกนี้จะสัมพันธ์โดยตรงกับขนาดของรูม่านตา ดังนั้นหากวัดขนาดของ scleral ring แล้วเอามาเทียบกับขนาดของเบ้าตา นักวิทยาศาสตร์ก็พอจะกะประมาณขนาดของรูม่านตาเทียบกับเรตินาได้ สัตว์ที่ออกหากินตอนกลางคืนจะมีรูม่านตาขนาดใหญ่เพื่อให้สามารถรับแสงได้มาก ในทางตรงกันข้ามสัตว์ที่ออกหากินตอนกลางวันจะมีรูม่านตาขนาดเล็กเพื่อให้โฟกัสภาพได้คมชัดขึ้น

พวกเขาสองคนได้ทำการเทียบขนาดของ scleral ring และเบ้าตาในสัตว์เลื้อยคลานโบราณและไดโนเสาร์ที่มีอายุอยู่ระหว่าง 250 ล้านปีที่แล้วถึง 65 ล้านปีที่แล้ว จำนวน 33 ชนิด รวมถึงในสัตว์เลื้อยคลานและนกที่มีชีวิตอยู่ในปัจจุบันอีก 164 ชนิด (น่าเสียดายที่ไม่มีรายชื่อของ Tyrannosaurus rex อยู่ในนั้น เพราะพวกเขาไม่สามารถหาฟอสซิลของ T. rex ที่มีกระดูก scleral ring สมบูรณ์ได้)

ผลปรากฏว่าไดโนเสาร์ไมได้มีแต่พวกที่หากินตอนกลางวันอย่างที่เข้าใจกัน สัตว์เลื้อยคลานโบราณและไดโนเสาร์จำนวน 9 จาก 33 ชนิดเป็นพวกหากินตอนกลางคืน และมี 8 ชนิดเป็นพวกหากินเฉพาะตอนกลางวัน นอกนั้นเป็นพวกที่หากินได้ทั้งกลางวันและกลางคืน

ไดโนเสาร์ล่าเนื้อส่วนใหญ่เป็นพวกหากินตอนกลางคืน เช่น Microraptor gui, Megapnosaurus kayentakatae, Velociraptor mongoliensis เป็นต้น พวกเทอโรซอร์ (สัตว์เลื้อยคลานที่มีปีกบินได้) หลายชนิดก็หากินตอนกลางคืน แต่พวกนกโบราณ เช่น Archaeopteryx lithographica และ Confuciusornis sanctus กลับเป็นพวกที่หากินตอนกลางวัน

พวกที่หากินในช่วงย่ำรุ่งและหัวค่ำส่วนใหญ่จะเป็นพวกไดโนเสาร์กินพืชที่มีขนาดใหญ่ เช่น Diplodocus longus และ Protoceratops andrewsi เป็นต้น นักวิทยาศาสตร์สันนิษฐานว่าสัตว์ที่มีขนาดใหญ่พวกนี้จำเป็นต้องใช้เวลากินมากกว่า 12 ชั่วโมงในแต่ละวัน จึงมีลักษณะตาที่รองรับการออกหากินในทั้งตอนกลางวันและกลางคืน

การค้นพบหลักฐานว่ามีไดโนเสาร์ในยุคเมโสโซอิกที่ออกหากินตอนกลางคืนอยู่ทำให้นักวิทยาศาสตร์หัวปั่นกันอีกรอบ เนื่องจากทฤษฎีเก่าแก่ที่เชื่อกันมานานบอกไว้ว่า สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมได้โอกาสวิวัฒนาการขึ้นมาถึงระดับหนึ่ง เป็นเพราะบรรพบุรุษของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมใช้ชีวิตในตอนกลางคืน พวกมันจึงสามารถหลีกเลี่ยงการแข่งขันและการล่าจากไดโนเสาร์ที่ออกหากินในตอนกลางวันได้ ฉะนั้นถ้าไดโนเสาร์มีพวกนักล่าที่ออกหากินตอนกลางคืนจริง ทฤษฎีนี้ก็ต้องได้รับการทบทวนใหม่

ที่มา - New Scientist, Science News, BBC News, PhysOrg, Nature News

หมายเหตุ: หลักฐานชิ้นหนึ่งที่(นักชีววิทยาเชื่อกันว่า)เห็นได้ชัดเจนในการยืนยันว่าบรรพบุรุษของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมีแต่พวกหากินกลางคืน คือ การที่ไม่มีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมตัวใดบนโลกนี้มี "ขนสีเขียว" ซึ่งเป็นสีของใบไม้ในตอนกลางวันเลย เพราะฉะนั้นพวกมันย่อมไม่สามารถพรางตัวท่ามกลางใบไม้และต้นไม้ในตอนกลางวันได้แน่ๆ

2 Comments

Thaina's picture

แต่ที่ขนสีน้ำตาลก็เยอะนะ

ผมก็สงสัยนานแล้วว่าทำไมถึงไม่มีพวกขนสีเขียวเลย แต่ถ้าคิดกันจริงๆ สีฟ้า สีม่วง สีโทนเย็นอื่นๆ มันก็ไม่มีเหมือนกันนี่นา