เอาหัวไปดันกำแพงซะ! เจ้าพวกแมลงวัน

By: terminus
Writer
on Thu, 25/11/2010 - 22:13

ถ้าคุณถูกขังอยู่ในห้องทึบที่มีผนังปูนหนาเป็นสองเท่าของความยาวตัวคุณ คุณจะทำอย่างไร? เจ้าแมลงวันชนิดหนึ่งที่มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Cacoxenus indagator หาทางออกจากห้องแบบนั้นโดยการ "เอาหัวดันกำแพง" จนทะลุ!

แมลงวัน C. indagator เป็นแมลงที่คอยฉวยโอกาสเข้าไปขโมยอาหารในรังของผึ้งเรดเมสัน (red mason bees) ผึ้งเรดเมสันไม่ใช่พวกที่อยู่กันเป็นสัตว์สังคม ผึ้งตัวเมียจะทำรังเดี่ยวๆ ของตัวเอง มันจะหารูบนต้นไม้ใช้เป็นที่วางไข่ทำรัง ก่อนที่จะวางไข่ในรัง ผึ้งจะไปขนน้ำหวานเกสรดอกไม้และละอองเรณูมาใส่ไว้เพื่อให้เป็นอาหารแก่ตัวอ่อนผึ้ง เมื่อวางไข่เสร็จหนึ่งฟอง ผึ้งก็จะเอาดินโคลนมาฉาบปิดแบ่งรูนั้นออกเป็นช่องๆ ทำแบบนี้ไปเรื่อยๆ นับจากด้านในสุดออกมาจนเต็มรู ดังนั้นในรูหนึ่งๆ ก็จะมีไข่ผึ้งได้หลายฟอง

แมลงวัน C. indagator ตัวเมียจะฉวยโอกาสตอนที่ผึ้งเรดเมสันออกไปหาโคลนหรืออาหาร ย่องเข้าไปวางไข่ในรังผึ้ง เมื่อหนอนแมลงวันฟักตัวออกมา มันก็จะขโมยกินพวกน้ำหวานเกสรดอกไม้และละอองเรณูจนเหี้ยน ปล่อยให้ตัวอ่อนผึ้งเจ้าของรังที่แท้จริงอดตาย

คราวนี้ปัญหาของลูกแมลงวันก็อยู่ที่ตอนจะออกไปนี่แหละ เพราะแมลงวันไม่มีฟันหรือกรามแบบผึ้ง ("ปาก" แมลงวันจะเป็นคล้ายๆ ฟองน้ำ) เรื่องจะให้มันเจาะผนังโคลนออกไปนั้นไม่มีทาง บางทีแมลงวันพวกนี้ก็โชคดีหน่อย ถ้ามีผึ้งในรังรอดตายได้อย่างน้อยหนึ่งตัว ผึ้งน้อยจะเจาะๆๆ ผนังออกไป เปิดทางให้แมลงวันได้พึ่งใบบุญตามออกไปด้วย ออกฟรี ไม่ต้องเหนื่อยแรง

แต่แมลงวันบางตัวอาจไม่โชคดีขนาดนั้นหรืออาจจะขี้เกียจรอผึ้งโต มันก็จะหาทางออกเองด้วยการเอาหัวดันผนังโคลนให้ทะลุเป็นช่องแล้วลอดออกไป

ฟังดูเหมือนง่าย แต่ว่าความยาวตัวของ C. indagator อยู่ที่ประมาณ 3 มิลลิเมตร ในขณะที่ผนังโคลนนั้นอาจจะหนาได้ถึง 6 มิลลิเมตร หรือสองเท่าของความยาวตัวแมลงวัน สำหรับแมลงวันแล้ว ผนังโคลนที่ฉาบไว้จนแห้งก็เหมือนกับกำแพงปูนซีเมนต์ดีๆ นี่เอง

ถึงแม้จะฟังดูแล้วเป็นไปไม่ได้ แต่ธรรมชาติเตรียมการไว้ให้เสมอ แมลงวันจะทำแบบนี้ครับ ขั้นแรก หาก่อนว่าผนังไหนคือทางสู่ทางออก แมลงวันจะสังเกตจากด้านที่เป็นทางออกจะนูน ส่วนอีกด้านจะเว้า (อันนี้เกิดจากการฉาบของผึ้งตัวแม่ในตอนเริ่มสร้างรัง) ขั้นต่อมา เมื่อรู้ด้านแล้ว มันก็จะเอาหัวดันแทรกเข้าไปในรอยแยกในผนังโคลน จากนั้นมันจะปั๊มฮีโมลิมฟ์ (Haemolymph - "เลือด" ของแมลง) เข้าไปในช่องว่างตรงหัวที่เรียกว่า ptilinum ทำให้หัวมันบวมพองขึ้น เกิดแรงดันให้ผนังโคลนแตกเป็นช่องกว้างพอให้มันลอดเอาตัวออกไปสู่เสรีภาพได้ หลักการปั๊มของเหลวเพื่อสร้างแรงนี้คล้ายๆ กับหลักการของเครื่องยกไฮโดรลิกส์นั่นเอง

เอาว่าดูวิดีโอที่ศาสตราจารย์ Erhard Strohm ถ่ายไว้ดีกว่า น่ารัก (สยอง?) กว่าอ่านตัวหนังสือเยอะ

ที่มา New Scientist

17 Comments

tomyum's picture

เอ่อ...ธรรมชาติมันหาทางของมันได้เนอะ สงสารลูกผึ้งอะ...

mementototem's picture

คนเขาใช้ว่า สูง ไม่ใช้ ยาว นะครับ


ธรรมชาตินี่ช่างมีทางออกสำหรับสิ่งที่เราคิดว่าเป็นไปไม่ได้เสมอ ๆ แฮะ

tontpong's picture
สำหรับแมลงวันแล้ว ผนังโคลนที่ฉาบไว้จนแห้งก็เหมือนกับกำแพงปูนซีเมนต์ <== รุว่าต้นข่าวบอกมางั้น แต่ว่ามี ref มั้ยอ่ะ ?? ปล. แต่จิงๆ ไล่ดูทั้ง cycle ของผึ้ง+แมลงวัน เปนไปได้เยี่ยงนี้ก้อ so amazing แล้ว
terminus's picture

ผมคิดว่าการเปรียบเทียบลักษณะนี้หาอะไรมาอ้างอิงยากนะ เหมือนการเปรียบให้เหมือนคนเพื่อดึงดูดความสนใจเท่านั้น เพราะมันไม่ได้มีอะไรในทางวิทยาศาสตร์เท่าไร

อย่างมากก็คงได้แค่เป็นการคำนวนเป็นตัวเลข เช่น แรงคน แรงแมลง เทียบกับ ึวามแข็งกำแพง เหมือนๆ กับบอกว่าถ้าหมัดตัวเท่าคน มันจะโดดได้สูง 400 ม. แต่ในชีวิตจริงเราก็ๆม่รู้ว่าถ้าหมัดตัวเท่าคน มันจะโดดได้เท่านั้นจริงมั้ย

ต้องรอให้ประดิษฐ์เครื่องถอดร่างได้ แล้วจับอาสาสมัครเข้าไปในร่างแมลงวัน จา กนั้นให้ทำการทดสอบดู ^.^ ผมก็อยากลองเหมือนกันนะ

terminus's picture

ขอโทษครับ กดพลาด นึกว่าไม่ติด พิมพ์บนมือถือแล้วเน็ตมันหลุดไปพอดี

tontpong's picture

ตอนกด กะลังปั่มปั๊มอะไรเพลินๆ อยู่รึป่าวหว่า เลยเผลอปั๊ม rep ไปด้วย:?

terminus's picture

บ้าน่า ตอนนั้นผมกดอยู่หน้าตึก OP ศาลายา

ขืนไปนั่งปั่มปั๊ม โดนยามลากไปโยนทิ้งนอกมหาลัยแน่ๆ 555

tontpong's picture

ทีแรก แอบตกใจ อ่านพรวดๆ ได้ความว่า .. โดนยามลากไปปั่มปั๊ม

.. มาอ่านอีกที อ้อ เราอ่านตกไปเองนินา ;p

hisoft's picture

ปั๊มกันแบบนี้เลย (ตกใจแมลงวันปั๊มหัว หรือคุณ terminus ปั๊มกระทู้ดีล่ะเนี่ย >_<)

The Phantom Thief