เดิมทีดาวเทียมแฝดที่ NASA ส่งขึ้นไปสำรวจดวงจันทร์นั้นมีชื่อชั่วคราวว่า GRAIL-A และ GRAIL-B ตามชื่อของภารกิจ GRAIL (Gravity Recovery And Interior Laboratory) ชื่อแบบนี้ฟังดูแล้วไม่ค่อยเป็นมิตรเท่าไร NASA จึงเปิดโอกาสให้เด็กประถมจากโรงเรียนทั่วสหรัฐอเมริกาเสนอชื่อเข้ามาประกวดคัดเลือกซึ่งก็ได้รับการตอบรับอย่างล้นหลาม แม้แต่โรงเรียนในเปอร์โตริโก้ยังส่งชื่อเข้ามาร่วมเลย

และชื่อที่ชนะได้รับเลือกก็คือ "Ebb" กับ "Flow" ซึ่งส่งมาจากชั้น ป. 4 ของโรงเรียน Emily Dickinson Elementary School ในรัฐมอนทานา

ชื่อคู่นี้ชนะการประกวดเพราะเป็นชื่อที่สื่อถึงหน้าที่ภารกิจของดาวเทียมแฝดได้ตรงและเรียบง่ายที่สุด หน้าที่ของดาวเทียม GRAIL หรือที่เรียกในชื่อใหม่ว่า Ebb กับ Flow คือขึ้นไปสำรวจทำแผนที่ภาพสนามโน้มถ่วงของดวงจันทร์ ("Ebb and Flow" มีความหมายถึงน้ำขึ้น-น้ำลงซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นจากแรงโน้มถ่วงที่ดวงจันทร์กระทำต่อน้ำบนโลก)

Ebb กับ Flow ถูกยิงขึ้นจากพื้นโลกไปตั้งแต่เมื่อเดือนกันยายน 2011 และเข้าสู่วงโคจรของดวงจันทร์เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2011 และ 1 มกราคม 2012 ตามลำดับ

รางวัลที่เด็กนักเรียนจาก Emily Dickinson Elementary School จะได้รับ คือ เกียรติในการเลือกว่าจะให้ Ebb กับ Flow ถ่ายภาพดวงจันทร์จุดไหนเป็นจุดแรก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการ MoonKAM (Moon Knowledge Acquired by Middle school students) ของ NASA

โครงการ MoonKAM จะเปิดให้เด็กนักเรียนเสนอเข้ามาว่าจะให้ดาวเทียมแฝดถ่ายรูปอะไรที่ไหนบ้าง ตอนนี้มีโรงเรียนเกือบ 2,000 แห่งเข้าร่วมในโครงการ MoonKAM แล้ว

ที่มา - NASA's GRAIL Mission News, Discovery News

ทีมวิจัย ASPIRES ที่นำโดย ศ. Louise Archer แห่ง King’s College London ได้รายงานผลการศึกษาสำรวจความเห็นของเด็กนักเรียนระดับประถมศึกษา 9,000 คน และสัมภาษณ์ผู้ปกครองอีกกว่า 170 คนเกี่ยวกับทัศนคติที่มีต่อวิทยาศาสตร์, นักวิทยาศาสตร์, และอาชีพที่เกี่ยวข้องกับสายวิทยาศาสตร์ (หรือที่เรียกรวมๆ ว่า STEM ย่อมาจาก Science, Technology, Engineering and Mathematics)

ผลการศึกษาระบุออกมาว่าเด็กวัย 10-11 ปีส่วนใหญ่ชอบและสนใจในวิทยาศาสตร์ เด็กๆ มีทัศนคติต่อนักวิทยาศาสตร์ในทางบวก ผู้ปกครองก็เช่นเดียวกัน ครอบครัวส่วนใหญ่ยังสนับสนุนให้เด็กทำกิจกรรมที่เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ในยามว่างอีกด้วยเพราะเห็นว่าความรู้ทางวิทยาศาสตร์มีส่วนสำคัญในการพัฒนาประเทศและสังคม

แต่ในอีกด้านหนึ่ง ทัศนคติที่ดีกลับทำให้เด็กส่วนใหญ่ไม่อยากที่จะประกอบอาชีพนักวิทยาศาสตร์เมื่อโตขึ้น มีเพียง 17% เท่านั้นที่ตอบว่าอยากมีอาชีพเป็นนักวิทยาศาสตร์ เด็กๆ มีความรู้สึกว่านักวิทยาศาสตร์เป็นอาชีพที่สงวนไว้สำหรับคนเก่งๆ ไม่ใช่พื้นที่ที่พวกเขาจะเข้าไปได้ นอกจากนี้ผู้ปกครองส่วนใหญ่ก็เห็นว่าอาชีพที่เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์มีทางเลือกน้อยและทำรายได้ไม่มาก เป็นได้แค่แพทย์, นักวิจัย, หรือครูสอนวิทยาศาสตร์ ครอบครัวจึงอยากเห็นเด็กประกอบอาชีพอื่นที่มีอนาคตมากกว่า

เรื่องทัศนคติของเพศและเชื้อชาติก็มีผลอย่างมาก ผู้ปกครองและเด็กผู้หญิงส่วนใหญ่ยังคงคิดว่าอาชีพนักวิทยาศาสตร์ไม่ใช่อาชีพของผู้หญิง ในมุมมองของผู้ปกครองส่วนใหญ่ วิทยาศาสตร์ควรเป็นสิ่งที่น่าสนใจสำหรับเด็กผู้ชาย และผลการสำรวจชี้ให้เห็นว่าคนส่วนใหญ่มองคนในวงการนักวิทยาศาสตร์มีแต่ชาวตะวันตกผิวขาวเพศชาย คนเชื้อชาติอื่นๆ เป็นเพียงส่วนน้อยที่ไม่มีบทบาทสำคัญ

เมื่อเอาผลสำรวจที่ติดตามต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 5 ปีมาเทียบดูแนวโน้ม ก็พบว่าในช่วงวัย 10-14 ปี เด็กๆ มีทัศนคติในทางบวกต่อวิทยาศาสตร์ลดลง เป็นไปได้ว่าในช่วงนี้เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญต่อมุมมองของเด็กๆ ในการเลือกประกอบอาชีพสายวิทยาศาสตร์

แม้ว่านี่จะเป็นผลสำรวจจากสหราชอาณาจักร แต่ผมว่าสถานการณ์ในที่อื่นๆ ก็คงไม่ต่างกันมากนัก ผมเองก็สงสัยมานานแล้วว่าทั้งที่ทุกคนชื่นชมวิทยาศาสตร์ แต่ทำไมมีคนอยากเป็นนักวิทยาศาสตร์น้อยจัง

ที่มา - PhysOrg

เป็นธรรมเนียมกันไปแล้วสำหรับกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่จะจัดงานวันเด็กอย่างยิ่งใหญ่ทุกปี สำหรับวันเด็ก พ.ศ. 2555 นี้ ชื่อของงานยังคงเป็น "ถนนสายวิทยาศาสตร์" (Science Avenue) เช่นเดียวกับในปีที่แล้ว แต่ปีนี้จะมีการยกระดับรูปแบบขึ้นไปอีกให้เป็น "Science Carnival" เปลี่ยนให้ถนนโยธีกลายเป็นสวนสนุกวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กและเยาวชนโดยเฉพาะ

แม้เราจะถือว่ามนุษย์เป็นสัตว์ที่ฉลาดที่สุดบนโลกนี้ แต่การศึกษาที่ตีพิมพ์ในปี 2005 ของ Victoria Horner และ Andrew Whiten แห่ง University of St Andrews กลับแสดงให้เห็นว่าลูกลิงชิมแปนซีทำพฤติกรรมบางอย่างที่ดูเหมือนจะฉลาดกว่าเด็กของเผ่าพันธุ์เรา!

นักวิจัยทำการทดลองกับกลุ่มตัวอย่างที่เป็นลูกลิงชิมแปนซีอายุ 2-6 ปี (ชิมแปนซีเจริญเป็นผู้ใหญ่เมื่ออายุ 13-14 ปีสำหรับตัวเมียและ 15-16 ปีสำหรับตัวผู้) และเด็กมนุษย์อายุ 41-59 เดือน (เด็กในการทดลองมีหลากหลายชนชาติปนๆ กันไป) ในการทดลอง นักวิจัยจะเอาลูกอมซ่อนไว้ในกล่องพลาสติกทึบ (ในกรณีของเด็กเป็นสติ๊กเกอร์ที่เอาไปใช้แลกลูกอมอีกที) จากนั้นนักวิจัยก็จะเอาไม้ไปสาธิตวิธีเอาลูกอมออกจากกล่องให้กลุ่มตัวอย่างดู ขั้นตอนที่นักวิจัยสาธิตมีทั้งการเคาะ การเลื่อนสลัก การจิ้ม ซึ่งไม่ได้เกี่ยวอะไรกับการเอาลูกอมออกจากกล่องเลยแม้แต่นิดเดียว ขั้นตอนที่จำเป็นจริงๆ มีแค่การเปิดฝากล่องด้านหน้าแล้วก็เอาไม้เขี่ยลูกอมออกมาเท่านั้น

ผลการทดลองในชั้นนี้ไม่น่าแปลกใจเท่าไร ทั้งลูกลิงและลูกคนเลียนแบบขั้นตอนที่นักวิจัยได้สาธิตให้ดู และก็ทำได้ดีพอๆ กันด้วย

นักวิจัยชาวอังกฤษสองคน ได้แก่ James White แห่ง Cardiff University และ G. David Betty แห่ง University College London ได้เอาข้อมูลสำรวจที่ทำมาตั้งแต่ปี 1970 มาวิเคราะห์ ในการสำรวจนี้มีการวัด IQ (Intelligence quotient) ของกลุ่มตัวอย่างประมาณ 8,000 คนเมื่อตอนอายุ 5 และ 10 ขวบ จากนั้นก็มีการสำรวจการใช้ยาเสพย์ติดอีกรอบเมื่อกลุ่มตัวอย่างอายุ 16 และ 30 ปี

ผลออกมาว่า เมื่อโตขึ้น เด็กผู้ชายที่เคยได้คะแนน IQ สูงมีแนวโน้มที่จะใช้ยาเสพย์ติดมากกว่าคนที่ได้คะแนน IQ ต่ำถึง 50% ส่วนเด็กผู้หญิงที่ได้ IQ สูงในตอนเด็กมีแนวโน้มมากกว่าถึงหนึ่งเท่าตัว

นักวิจัยคาดว่าสาเหตุที่ทำให้เด็กที่มี IQ สูงหันเข้าหายาเสพย์ติด คงมาจากการที่พวกเขามักจะโดดเด่นกว่าเด็กคนอื่นในห้องเรียน ทำให้ตกเป็นเป้าของการกลั่นแกล้ง ก่อให้เกิดความเครียดจนต้องไปพึ่งยาเสพย์ติดในการระบายอารมณ์ หรือไม่ก็อาจเป็นเพราะคนที่มี IQ สูงมักชอบลองประสบการณ์แปลกใหม่ จึงตกเป็นเหยื่อของยาเสพย์ติดได้ง่าย

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Epidemiology and Community Health (doi:10.1136/jech-2011-200252)

ที่มา - Scientific American

ทีมนักวิจัยนานาชาติที่นำโดย Simone Kuhn แห่ง Ghent University ประเทศเบลเยียม ได้ทำการศึกษาโครงสร้างสมองของกลุ่มตัวอย่างอายุ 16 ปี จำนวน 154 คน ค่ามัธยฐานของการเล่นเกมคอมพิวเตอร์ในกลุ่มตัวอย่างคือ 9 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ดังนั้นเด็กที่เล่นเกมเกิน 9 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ก็จะถูกจัดว่าเป็น "คนที่เล่นเกมบ่อย" (frequent player)

ผลปรากฏว่าสมองของเด็กที่เล่นเกมบ่อยจะมีส่วนของ ventral striatum ใหญ่กว่าเด็กคนอื่น สมองส่วน ventral striatum มีความเกี่ยวข้องกับการคาดหวังความรู้สึกพึงพอใจเมื่อได้รับรางวัลหรือได้ทำอะไรสนุกๆ เช่น ได้กินอาหารอร่อยๆ, ได้เงิน, เซ๊กส์ เป็นต้น

แม้ว่าในกลุ่มตัวอย่างจะไม่มีเด็กคนไหนถูกจัดว่า "ติดเกมส์" แต่นักวิจัยก็คิดว่าสมอง ventral striatum ที่มีขนาดใหญ่กับความชอบในการเล่นเกมน่าจะมีอะไรสัมพันธ์กัน อาจจะเป็นเพราะการเล่นเกมบ่อยๆ ทำให้ ventral striatum ขยายขนาด หรือ เป็นเพราะเด็กที่มี ventral striatum ใหญ่ชอบเล่นเกมมากกว่าเด็กคนอื่นโดยธรรมชาติก็ได้

นอกจากนี้งานวิจัยหลายชิ้นก็ระบุว่า ventral striatum ของคนที่ติดยาเสพย์ติดก็มีความแตกต่างจากคนทั่วไปเช่นกัน กิจกรรมของสมองส่วน ventral striatum จึงน่าจะเกี่ยวข้องกับอาการเสพย์ติด อย่างไรก็ตาม กลไกความสัมพันธ์ของการติดเกมส์กับสรีรวิทยาของสมองยังไม่แน่ชัดนัก อย่าเพิ่งใจร้อนจับเด็กติดเกมส์ไปเลิกที่ถ้ำกระบอกหละ

ที่มา - BBC News

ทีมวิจัยที่นำโดย Kasey Buckles และ Elizabeth Munnich แห่งมหาวิทยาลัย Notre Dame ได้สุ่มตัวอย่างจากคนที่เคยทำการสำรวจ National Longitudinal Survey of Youth (NLSY79) ในปี ค.ศ. 1979 แล้วเอาลูกของพวกเขามาทำแบบทดสอบ Peabody Individual Achievement Tests เพื่อดูความสามารถทางคณิตศาสตร์และการอ่านของเด็กตามวัย

ผลปรากฏว่า หากเด็กที่เป็นพี่น้องจากครอบครัวเดียวกันมีอายุห่างกันเกินกว่าสองปีขึ้นไป คะแนนของเด็กทั้งสองจะต่างกันไม่มาก แต่หากพี่น้องคู่ไหนที่อายุห่างกันไม่เกินสองปี คนพี่มักจะทำคะแนนได้ดีกว่าคนน้อง

นักวิจัยเชื่อว่าเหตุผลคงมาจากที่พ่อแม่มักจะทุ่มเทเวลาให้กับลูกคนแรกมากกว่า หากลูกคนที่สองเกิดตามมาเร็วเกินไป พ่อแม่ยังไม่หายเห่อลูกคนโต คนน้องก็จะได้รับการดูแลเอาใจใส่น้อยกว่าเมื่อเทียบกับคนพี่ แม้ว่าพ่อแม่จะคิดเองเออเองว่ารักลูกเท่ากันก็ตาม

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร Journal of Human Resources

ที่มา - Medical Xpress

ข้อถกเถียงที่ว่าการใช้โทรทัศน์เป็นสื่อการเรียนการสอนสำหรับเด็กเป็นเรื่องดีหรือไม่ แต่เปเปอร์รีวิวงานวิจัยในสายกุมารเวชศาสตร์ก็สร้างข้อสรุปที่บอกได้ง่ายๆ ว่าการดูโทรทัศน์ "ไม่มีผลดี" ต่อพัฒนาการของเด็ก และอาจจะมีผลเสียอีกด้วย

คำถามว่าโทรทัศน์สำหรับเด็กนั้นมีข้อดี (หรือข้อเสีย) หรือไม่เป็นคำถามที่แตกเป็นออกเป็นหลายต่อหลายประเด็น ได้แก่

• ประเด็นการเรียนรู้ของเด็ก: งานวิจัยชิ้นหนึ่งระบุว่าเด็กไม่สามารถเข้าใจภาพในจอโทรทัศน์ได้จนกว่าจะอายุเกิน 2 ขวบ ดังนั้นการเปิดโทรทัศให้เด็กก็จะไม่มีข้อดีในแง่การเรียนรู้
• การพักผ่อน: การเปิดโทรทัศน์ให้เด็กอาจจะทำให้เด็กๆ หลับเร็วขึ้น แต่กลับทำให้การหลับไม่ปรกติ อาจะมีผลต่อพัฒนาการของเด็ก

รายงานฉบับนี้ยังรวมถึงการเปิดโทรทัศน์โดยที่เด็กไม่ได้เป็นผู้ชมโดยตรงก็อาจจะมีผลต่อเนื่องจากเสียงที่ดึงความสนใจของเด็ก รวมถึงพ่อแม่เองที่จะปฏิสัมพันธ์กับเด็กน้อยลง ซึ่งส่งผลโดยตรงกับพัฒนาการทางภาษา

ส่วนการใช้เวลากับโทรทัศน์ในเด็กอายุมากกว่านั้นจะส่งผลให้เด็กมีปฏิสัมพันธ์กับพ่อแม่น้อยลงเพราะใช้เวลาหน้าจอโทรทัศน์ ยังไม่มีรายงานว่าเวลาที่เสียไปนี้คุ้มค่ากับการเรียนรู้จากโทรทัศน์หรือไม่ แต่การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้ใหญ่ก็สร้างการเรียนรู้ผ่านการพูดคุยหรือฟังผู้ใหญ่คุยกันได้

รายงานฉบับนี้เจาะจงเฉพาะโทรทัศน์ไม่ว่าจะเปิดรายการช่องต่างๆ หรือเปิดแผ่นดีวีดีเท่านั้น ยังไม่มีรายงานถึงการใช้สื่อที่มีปฎิสัมพันธ์กับผู้ใช้เช่นแท็บเล็ตว่าจะส่งผลอย่างไร

ประเทศไทยอาจจะต้องทำงานวิจัยส่วนนี้ในปีหน้า?

ที่มา - ArsTechnica

ปัญหาที่พบมากสำหรับเด็กที่ชอบเล่นกีฬา คือ การขาดน้ำจากการเสียเหงื่อ ทีมวิจัยที่นำโดย Brian Timmons แห่ง McMaster University ได้ทำการทดลองโดยให้เด็กอายุ 8-10 ปี ออกกำลังกายในห้องควบคุมอุณหภูมิ จากนั้นก็ให้เด็กดื่มเครื่องดื่มสามอย่าง ได้แก่ น้ำเปล่า นม และเครื่องดื่มเกลือแร่

ผลปรากฏว่าร่างกายของเด็กที่ดื่มนมได้รับน้ำชดเชยมากกว่าเด็กที่ดื่มน้ำเปล่าและเครื่องดื่มเกลือแร่ นอกจากนี้โซเดียมในนมยังช่วยชดเชยการสูญเสียเกลือแร่ที่หายไปกับเหงื่อได้ด้วย

Brian Timmons คิดว่าโปรตีน, คาร์โบไฮเดรต, และอิเล็กโทรไลต์ที่อยู่ในนมน่าจะมีส่วนช่วยให้ร่างกายของเด็กรักษาสมดุลของน้ำและเกลือแร่ได้ดีมากกว่าน้ำเปล่าๆ หรือแม้แต่เครื่องดื่มเกลือแร่ (ซึ่งเอาจริงๆ ก็ไม่ได้มีอะไรมากไปกว่าน้ำ, น้ำตาล, และโซเดียม)

ผมคิดว่า นอกจากเด็กแล้ว นมก็ยังทำให้ผู้ใหญ่หลายคนชุ่มชื่นได้ด้วย เพียงแต่ว่านมนั้นอาจต้องบรรจุอยู่ในแพ็คเกจสวยๆ หน่อย

ที่มา - Medical Xpress

แม้ว่าจะยังไม่เคยมีรายงานเด็กทารกที่ไหนคาบสูตรคูณหรือไม้บรรทัดมาเกิด แต่งานวิจัยที่นำโดย Melissa Libertus แห่งมหาวิทยาลัยจอห์นฮอปกินส์ได้ชี้ว่าสัญชาตญาณที่ติดตัวมาตั้งแต่กำเนิดเป็นตัวแปรอีกตัวที่กำหนดความสามารถทางคณิตศาสตร์ของเด็กก่อนวัยเรียน

การทดลองของ Melissa Libertus ใช้เด็กอายุ 3-5 ขวบจำนวน 174 คนเป็นกลุ่มตัวอย่าง นักวิจัยวัดระดับของสิ่งที่เรียกว่า Approximate Number System (ANS) ซึ่งเป็นสัญชาตญาณพื้นฐานในการประเมินจำนวนที่มีอยู่ในมนุษย์และสัตว์อีกหลายชนิด นักวิจัยจะให้เด็กดูภาพบนจอคอมพิวเตอร์ที่แสดงรูปจุดสีแดงกับสีน้ำเงินจำนวนต่างกันเพียงแวบเดียว (ไม่ให้เด็กนับทัน) จากนั้นก็ให้เดาว่าจุดสีไหนมีมากกว่า เมื่อวัด ANS เสร็จ เด็กก็จะได้ทำแบบทดสอบทางคณิตศาสตร์เบื้องต้นสำหรับเด็ก เช่น แคลคูลัส ตรีโกณมิติ สถิติ ทฤษฎีกราฟ เฮ้ย ไม่ใช่ๆๆๆ

เมื่อเทียบวิเคราะห์โดยตัดปัจจัยของอายุออกไปแล้ว (ANS เพิ่มได้ตามอายุ) เด็กที่มี ANS สูงมีแนวโน้มจะได้คะแนนทดสอบทางคณิตศาสตร์สูงตามไปด้วย ซึ่งแต่ก่อนนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าความสามารถทางคณิตศาสตร์เป็นผลมาจากการเรียนการสอนในโรงเรียนเป็นหลัก ผลการทดลองของเด็กก่อนวัยเรียนอันนี้จึงขัดแย้งกับความเชื่อเดิมพอสมควร

นักวิจัยเชื่อว่า ANS น่าจะเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่นักวิชาการการศึกษาเรียกกันว่า "number sense" ซึ่งอาจมีปัจจัยอื่นๆ อีกหลายอย่างเข้ามาประกอบ

ที่มา - Discovery News