คนที่ติดตามข่าวช่วงเมื่อหัวค่ำคงทราบแล้วว่าตอนนี้ทางการญี่ปุ่นได้ประกาศภาวะฉุกเฉินเพิ่มกับเตาปฏิกรณ์ที่ 3 ของโรงไฟฟ้าฟุกุชิมาโรงที่ 1 แล้ว (Fukushima Daiichi Plant)

Yukio Edano หัวหน้ากองเลขาธิการคณะรัฐมนตรีของญี่ปุ่น (Chief Cabinet Secretary) แถลงว่า เนื่องจากความร้อนที่สะสมภายในเตาปฏิกรณ์ที่ 3 ยังคงอยู่ในภาวะวิกฤต แม้ว่าก่อนหน้านี้จะได้มีการเปิดวาล์วเพื่อปล่อยไอน้ำบางส่วนออกมาและปั๊มน้ำเย็นเข้าไปแทนที่ แต่ด้วยความผิดพลาดทางเทคนิคบางประการ ดูเหมือนน้ำทะเลจะปนเข้าไปด้วยทำให้กระแสน้ำไหลเข้าไม่คงที่ การแก้ไขจึงกินเวลานานกว่าที่ควรจะเป็น ช่างเทคนิคของ TEPCO คาดว่าตอนนี้ในเตาปฏิกรณ์ที่ 3 น่าจะมีปริมาณของก๊าซไฮโดรเจนสะสมในปริมาณมาก หากปล่อยให้เจอกับก๊าซออกซิเจนและประกายไฟก็มีโอกาสที่จะระเบิดตูมตามกันอีกรอบได้ (เมื่อวานระเบิดที่เตาปฏิกรณ์ที่ 1 ก็มีสาเหตุมาจากไฮโดรเจนที่สะสมนี่แหละ)

เหตุการณ์ของเตาปฏิกรณ์ที่ 3 ในตอนนี้จึงอยู่ในภาวะตึงเครียดอย่างที่สุด หากเปิดระบายก๊าซไม่ถูกวิธี ก็จะเกิดระเบิด หากไม่เปิดเลย ก็มีความเสี่ยงที่ความดันและอุณหภูมิในเตาปฏิกรณ์สูงจนแท่งเชื้อเพลิงหลอมละลาย

• Update 14-03-2011 11:30
  มีการระเบิดเกิดขึ้นที่เตาปฏิกรณ์ที่ 3 แล้วเมื่อเวลา 11:01 น. วันที่ 14 มีนาคม (ตามเวลาในญี่ปุ่น) เป็นการระเบิดจากไฮโดรเจนตามที่ได้คาดการณ์ไว้ รายงานมีผู้บาดเจ็บ 6 ราย TEPCO ปรับตัวเลขผู้บาดเจ็บจากการระเบิดที่เตาที่ 3 ขึ้นเป็น 11 คนแล้วครับ ในจำนวนนี้มีพนักงานของโรงไฟฟ้า 4 คนและเจ้าหน้ากองกำลังปกป้องประเทศ 4 คน ส่วนหลังคาที่เป็นปูนระเบิด แต่ส่วนครอบโลหะและตัวเตาปฏิกรณ์ไม่ได้รับความเสียหาย อ่านรายละเอียดที่ http://www3.nhk.or.jp/daily/english/14_26.html

ถ้านั่นยังฟังแล้วน่ากลัวไม่พอ เตาปฏิกรณ์ที่ 3 ยังมีความพิเศษอีกอย่าง นั่นคือเชื้อเพลิงในเตาที่ 3 มีส่วนผสมของพลูโตเนียมกับยูเรเนียม ไม่ใช่แค่ยูเรเนียมอย่างเดียวเหมือนอย่างในเตาที่ 1

ข้อดีของการผสมพลูโตเนียมลงไปในแท่งเชื้อเพลิง คือ มันให้พลังงานความร้อนได้เร็วกว่าและมากกว่ายูเรเนียมอย่างเดียว (นี่เป็นสาเหตุที่พลูโตเนียมเป็นที่นิยมใช้ในหัวรบนิวเคลียร์ด้วย) ด้วยข้อดีนี้เองทำให้ในวินาทีนี้มันอันตรายยิ่งกว่า เพราะเกิดความร้อนสะสมมากกว่า นอกจากนี้พลูโตเนียมออกไซด์ยังติดไฟได้ด้วย

(ตามธรรมชาติของปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิชชัน แม้ว่าในขั้นตอนการผลิตแท่งเชื้อเพลิงจะใส่แค่ยูเรเนียมลงไปอย่างเดียว พอเวลาผ่านไปก็จะมีพลูโตเนียมเกิดขึ้นด้วย แต่การใส่พลูโตเนียมลงไปในขั้นตอนการผลิตเลยนั้นจะส่งผลให้เชื้อเพลิงมีความเข้มข้นของพลูโตเนียมสูงกว่านั้นมาก)

ตอนนี้ TEPCO กำลังปั๊มน้ำทะเลผสม boric acid เข้าไปเพื่อหยุดปฏิกิริยานิวเคลียร์ (ตามทฤษฏี ธาตุ Boron ใน boric acid จะจับกับนิวตรอนยับยั้งการเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ ทำให้ปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิชชันไม่สามารถเกิดต่อไปได้)

ท่านนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น นาโอโตะ คัง ได้ประกาศเตือนว่าจะมีการงดจ่ายกระแสไฟฟ้าเวียนสลับกันไปทั้งประเทศ เพื่อให้มั่นใจว่าประเทศยังคงมีพลังงานสำรองเพียงพอ (พลังงานไฟฟ้าในประเทศญี่ปุ่นมีสัดส่วนจากพลังงานนิวเคลียร์ถึงหนึ่งในสาม)

ที่มา - NHK World, New Scientist

หลังจากเหตุการณ์ภัยพิบัติแผ่นดินไหวขนาด 8.9-9.0 ตามมาตราริกเตอร์ (Sendai Earthquake) ตามด้วยคลื่นสึนามิซัดเข้าชายฝั่งประเทศญี่ปุ่นในวันที่ 11 มีนาคม 2011 หลายฝ่ายต่างพุ่งความตระหนกไปที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์หลายโรงที่อยู่ใกล้จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหว

จนเมื่อเวลาประมาณ 15:36 น. ของวันที่ 12 มีนาคม 2011 ตามเวลาในประเทศญี่ปุ่น มีรายงานว่าเกิดเสียงระเบิดที่บริเวณเตาปฏิกรณ์ที่ 1 ของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมาโรงที่ 1 (Fukushima Daiichi Plant) ตามมาด้วยภาพฝุ่นควันพวยพุ่งและกำแพงที่ถล่มลงมาทั้งด้าน ประกอบกับข่าวรายงานการตรวจพบกัมมันตรังสีและสารกัมมันตภาพรังสีรั่วไหลทำให้ทั่วโลกวิตกกังวลว่าฟุกุชิมาจะเป็น Chernobyl รอบสองหรือไม่

เรื่องนี้มีหลายประเด็นที่ต้องพูดกัน

อย่างแรก คือ เรื่องการระเบิดที่เกิดเมื่อวันที่ 12 มีนาคม

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมานี้ ทางศูนย์ NIF (National Ignition Facility) แห่งห้องปฏิบัติการแห่งชาติลอเรนซ์ลิเวอร์มอร์ ได้ทำการทดลองยิงแคปซูลที่บรรจุเชื้อเพลิงฟิวชั่นด้วยลำแสงเลเซอร์เป็นครั้งแรก ในแคปซูลเท่าขนาดเม็ดพริกไทย ประกอบไปด้วยของผสมระหว่างสองไอโซโทปของธาตุไฮโดรเจน (ดิวทีเรียมและทริเทียม) ที่ทำให้เป็นของแข็งที่อุณหภูมิต่ำมาก โดยในการยิงครั้งแรกครั้งนี้ แคปซูลจะเจือปนธาตุไฮโดรเจนลงไป เพื่อให้นักวิจัยสามารถศึกษาฟิสิกส์เกี่ยวกับการบีบอัดในแคปซูลก่อนการยิงเต็มกำลังในครั้งต่อไป จำนวนลำแสงเลเซอร์ที่ใช้มีปริมาณถึง 192 ลำ ซึ่งโฟกัสไปยังที่แคปซูล ให้ความร้อนทั้งหมดถึง 192 ล้านจูล (ครึ่งหนึ่งของพลังงานสูงสุดของ NIF)

วัตถุประสงค์ของการทดลองครั้งนี้เพื่อแสดงการใช้เลเซอร์ในการบีบอัด และให้ความร้อนแก่เชื้อเพลิงไฮโดรเจน ในสภาวะที่รุนแรงกว่าแกนกลางของดวงอาทิตย์ เพื่อทำให้เกิดการรวมตัวกันและปล่อยพลังงานมหาศาลออกมา ซึ่งสามารถพัฒนาเป็นโรงไฟฟ้านิวเคลียร์แบบฟิวชั่นที่เป็นมิตรแก่สิ่งแวดล้อมกว่าและให้พลังงานมากกว่า โรงไฟฟ้านิวเคลียร์แบบฟิชชั่นในปัจจุบัน

ที่มา - Science

รายงานหัวข้อ "Solar and Nuclear Costs — The Historic Crossover" โดย ศาสตราจารย์ John O. Blackburn จากมหาวิทยาลัย Duke และ Sam Cunningham นักศึกษาของเขาได้รายงานถึงต้นทุนที่สวนทางกันระหว่างพลังงานนิวเคลียร์และพลังงานแสงอาทิตย์

พลังงานแสงอาทิตย์มีต้นทุนต่ำลงเรื่อยๆ จนกระทั่งเหลือ 16 เซนต์ต่อ kWh ขณะที่นิวเคลียร์นั้นเมื่อรวมต้นทุนด้านการควบคุมดูแลเข้าไปแล้ว ในตอนนี้มันมีค่าใช้จ่ายต่อเตาปฎิกรณ์สูงถึงหมื่นล้านดอลลาร์

รายงานฉบับนี้เป็นการศึกษาจากเขต North Carolina ซึ่งแสงอาทิตย์ไม่ได้เข้มข้นที่สุดในสหรัฐ (รัฐที่มีทะเลทรายเยอะๆ จะได้เปรียบกว่านี้) และยังคำนวณต้นทุนจากการผลิตไฟฟ้าแบบ PV หรือการใช้โซลาร์เซลล์เท่านั้น ไม่ได้รวมเอา concentrating solar power (CSP) ที่ใช้กระจกรวมแสงมาต้มน้ำซึ่งน่าจะมีต้นทุนที่ถูกกว่า เพราะใช้เทคโนโลยีต่ำกว่า

อย่างไรก็ตามรายงานฉบับนี้คิดราคาหลังได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐแล้ว หากเป็นราคาต้นทุนที่ยังไม่ได้รับการสนับสนุน กว่าต้นทุนของพลังงานแสงอาทิตย์จะต่ำกว่านิวเคลียร์ได้ก็อีกประมาณ 9 ปีข้างหน้า

ที่มา - The Energy Collective

ปมความขัดแย้งระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ นั้นมาแตกหักเอาเมื่ออิหร่านแข็งกร้าวที่จะพัฒนาแหล่งพลังงานด้วยพลังงานนิวเคลียร์ทำให้สหรัฐฯ ออกโรงต่อต้านอย่างเต็มตัว แต่ล่าสุดการขนส่งเชื้อเพลิงจากรัสเซียก็มีกำหนดจะเดินทางถึงโรงงานไฟฟ้า Bushehr ในวันที่ 21 นี้

รัสเซียลงนามในสัญญาพลังงานนิวเคลียร์กับอิหร่านมาตั้งแต่ปี 1995 แต่โครงการก็เลื่อนเรื่อยมาจนถึงวันนี้ที่ใกล้สำเร็จเต็มที โดยทางการรัสเซียอ้างว่าความล่าช้านี้เป็นเพราะเหตุผลทางเทคนิค แต่หลายๆ สำนักก็วิเคราะห์กันว่าเป็นเพราะการกดดันจากนานาชาติที่ไม่ต้องการให้อิหร่านมีเทคโนโลยีนิวเคลียร์

ยูเรเนียมที่ส่งมอบให้อิหร่านเป็นเกรดที่ไม่สามารถทำหัวรบนิวเคลียร์ได้ โดยหัวรบนิวเคลียร์นั้นต้องการยูเรเนียมความบริสุทธิ์สูงกว่าร้อยละ 90 ขณะที่อิหร่านมีความสามารถในการผลิตยูเรเนียมความบริสุทธิ์ร้อยละ 3.5 และกำลังจะเปิดสายการผลิตยูเรเนียมที่ความบริสุทธิ์ร้อยละ 20 เพื่องานวิจัยทางการแพทย์

ที่มา - PhysOrg

NASA อาจตกม้าตายน้ำตื้น เพราะเชื้อเพลงที่ใช้สำหรับยานอวกาศระยะไกลเริ่มร่อยหรอ

สำหรับยานอวกาศที่ต้องสำรวจไกลเกินดาวอังคาร NASA ใช้พลูโตเนียม 238 เป็นเชื้อเพลิงให้ยานเหล่านี้สามารถเดินทางได้เองในระยะไกลๆ เพราะพลังงานแสงอาทิตย์จะอ่อนลงจนไม่พอต่อการขับเคลื่อน ตัวอย่างยานเหล่านี้ได้แก่ Voyager และ Pioneer

แต่ปัญหาคือพลูโตเนียมที่ NASA มีอยู่เริ่มหมด และการหามาเพิ่มไม่ใช่ง่ายเพราะเป็นสารกัมมันตภาพรังสีที่ถูกควบคุมอย่างเข้มงวด กระทรวงพลังงานของสหรัฐเองไม่ได้ผลิตพลูโตเนียม 238 มาเป็นเวลานาน และด้วยความขัดแย้งระหว่างประเทศ ทำให้ NASA ไม่สามารถซื้อเชื้อเพลงนี้จากรัสเซียได้ ส่งผลให้ NASA มีเชื้อเพลงไม่พอสำหรับโครงการสำรวจอวกาศที่จะไปยังดวงจันทร์ Europa ของดาวพฤหัสบดี

ฝั่งรัสเซียเองก็ประสบปัญหาพลูโตเนียมร่อยหรอเช่นกัน และไม่ต้องการปันเชื้อเพลิงส่วนนี้ให้ NASA ทางออกที่เป็นไปได้คือต้องขอให้รัฐสภาสหรัฐอนุมัติการผลิตพลูโตเนียมขึ้นมาใหม่ ถ้าไม่สำเร็จ ตัวเลือกสุดท้ายคือพึ่ง ESA องค์กรอวกาศยุโรป ซึ่งกำลังเร่งผลิตพลูโตเนียมให้ทันใช้ในปี 2020

ที่มา - Discovery

ส่วนที่ยากที่สุดของการสร้างเตาปฎิกรณ์นิวเคลียร์คือการจัดเตรียมการจัดเก็บกากกัมมันตภาพรังสี โดยกากกัมมันตภาพรังสีแบบมีรังสีสูง (High Level Waste) นั้นมีค่ากัดเก็บถึงกว่า 3 ล้านบาทต่อลูกบาศก์เมตร การจัดการพื้นที่เพื่อให้การใช้ปริมาตรเหล่านี้จึงสำคัญมาก

ซอฟต์แวร์จะช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถตัดแต่งก้อนกากเหล่านี้ได้อย่างรวดเร็วขึ้น ลดความเสีี่ยงต่อสุขภาพ และลดค่าใช้จ่ายต่อการขนส่งและการจัดเก็บ

ทางมหาวิทยาลัยได้ตั้งบริษัทเพื่อทำการค้ากับซอฟต์แวร์ตัวนี้ในชื่อบริษัทว่า Structure Vision และซอฟต์แวร์มีชื่อว่า NuPlant

ซอฟต์แวร์ตัวนี้จะถูกใช้เพื่อทำแผนการจัดการกากกัมมันตภาพรังสีกับโรงงานไฟฟ้านิวเคลียร์ที่จะสร้างขึ้นใหม่ในอังกฤษ เนื่องจากกฏหมายบังคับให้มีการทำแผนการจัดการกากเหล่านี้ก่อนการสร้างโรงงานไฟฟ้าเสมอ

ที่มา - PhysOrg

พลังงานที่ดูมีความหวังและเป็นที่ถกเถียงกันมากที่สุดในยุคนี้คงเป็นพลังงานนิวเคลียร์ที่ให้พลังงานต่อพื้นที่ได้สูงมาก และยังไม่ผลิตคาร์บอน แต่มีกากกัมมันตภาพรังสีที่น่ากลัวมาแทน แต่รายงานล่าสุดจาก International Energy Agency และ OECD Nuclear Energy Agency (NEA) ก็ได้แถลงการออกมาว่าพลังงานนิวเคลียร์จะเป็นอาวุธที่ดีสำหรับการต่อสู้กับภาวะโลกร้อน

จุดแข็งหลักสองจุดของพลังงานนิวเคลียร์คือมันเป็นพลังงานที่นิ่งมานานแล้ว จากการใช้งานจริงมานับสิบๆ ปี โดยทุกวันนี้เองพลังงานนิวเคลียร์เป็นพลังงานถึงร้อยละ 14 ที่ทั้งโลกใช้งานอยู่แล้ว

อย่างไรก็ตามการใช้โรงงานไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์จำเป็นต้องมีนโยบายระดับชาติที่ชัดเจน และมีการระดมทุนขนานใหญ่ เพราะต้นทุนการก่อสร้างค่อนข้างสูงมาก

บ้านเราตกลงจะเอากับเขาไหม?

ที่มา - IEA

เจ้าพ่อไอทีอย่างบิลล์ เกตต์นั้นมีบริษัทของตนอีกหลายบริษัท หนึ่งในนั้นคือ TerraPower ที่ตั้งมาตั้งแต่ต้นปี 2009 ล่าสุดก็มีข่าวออกมาว่าเกตต์ได้บินไปห้องวิจัยของโตชิบา เพื่อแลกเปลี่ยนและหาความเป็นไปได้ที่จะทำงานร่วมกัน

เทคโนโลยีที่เกตต์สนใจนั้นคือ mini-reactor ที่เป็นเตาปฎิกรณ์ขนาดจิ๋วสามารถทำงานได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนถ่ายเชื้อเพลิงเป็นเวลานานสูงสุดถึง 100 ปี

ผลที่เป็นไปได้หากการตกลงครั้งนี้บรรลุผล คือได้บริษัทร่วมทุนระหว่างโตชิบาและเกตต์ในการทำวิจัยเครื่อง mini-reactor นี้ร่วมกัน อย่างไรก็ตามโตชิบาระบุว่าการพูดคุยนี้ยังอยู่ในขั้นเริ่มต้นเท่านั้น

กูเกิลไปลงทุนโซลาร์เซลล์, บิลล์ เกตต์มาลงทุนนิวเคลียร์ เราไปซื้อหุ้นพลังงานกันมั่งดีกว่า

ที่มา - BBC

ยานอวกาศของ NASA นั้นส่วนมากใช้พลังงานแสงอาทิตย์ แต่ในกรณีที่ส่งยานออกไปไกลกว่าดาวพฤหัส แสงอาทิตย์จะเริ่มส่องไปไม่ถึง ทางแก้ก็คือใช้พลังงานนิวเคลียร์แทน

แน่นอนว่าพูดถึงนิวเคลียร์ก็ต้องมีเชื้อเพลิง ซึ่งในที่นี้คือ พลูโตเนียม-238 ที่อเมริกาสะสมมาตั้งแต่สมัยสงครามเย็นกับโซเวียตเมื่อหลายสิบปีก่อน พลูโตเนียมชนิดนี้ไม่สามารถหาได้ตามธรรมชาติเพราะมันเป็นผลผลิตมาจากอาวุธนิวเคลียร์อีกต่อหนึ่ง

ปัญหาคือสงครามเย็นจบไปนานแล้ว และอเมริกาก็เลิกผลิตอาวุธนิวเคลียร์มาได้เกือบ 20 ปี ในปัจจุบันนี้ NASA ต้องพึ่งพาพลูโตเนียมจากรัสเซีย แต่ก็ไม่แคล้วเพราะว่าสต๊อกของรัสเซียกำลังจะหมดเหมือนกัน

ดังนั้นตอนนี้ NASA มีเชื้อเพลงนิวเคลียร์เหลือพอสำหรับโครงการในอนาคตอันใกล้ไม่กี่โครงการเท่านั้น (New Horizon ไปดาวพลูโตและ Cassini ไปดาวเสาร์) ในระยะยาวก็ต้องหาทางแก้กันไป ซึ่งกระทรวงพลังงานสหรัฐบอกว่ากำลังเสนอโครงการผลิตพลูโตเนียม-238 มูลค่า 30 ล้านดอลลาร์ขึ้นมาใหม่อีกครั้ง (ตามกฎหมายอเมริกาแล้ว NASA ไม่สามารถผลิตพลูโตเนียมเองได้ ต้องให้กระทรวงพลังงานทำให้เท่านั้น)

ผมว่าไปลงทุนผลิตอานุภาคไมนอฟสกี้แทนก็ดีเหมือนกันนะ หรือจะค้นหาคริปตอนดีล่ะ

ที่มา - MSNBC