ตามมโนภาพที่สอนกันมาตั้งแต่สมัยเรียน เรามักจินตนาการกันว่าสเปิร์มของพ่อว่ายทวนกระแสน้ำอุ่นสบายเข้าไปปฏิสนธิกับเซลล์ไข่ของแม่ แต่ทีมวิจัยที่นำโดย Petr Denissenko แห่ง University of Warwick, และ Jackson Kirkman-Brown แห่ง University of Birmingham พบว่าสเปิร์มไม่ได้เคลื่อนที่เข้าหาเซลล์ไข่ด้วยการว่ายน้ำอย่างสง่าสงาม แต่เป็นการล้มลุกคลุกคลานเข้าไปอย่างเงอะงะ มีชนโน่นชนนี่ไปตลอดทาง
นักวิจัยทดลองเอาสเปิร์มมาใส่ในทางวงกตที่มีความกว้างของทางเพียง 100 ไมครอนหรือประมาณครึ่งหนึ่งของความกว้างเส้นผม ทางวงกตนั้นมีทั้งทางโค้งหักศอก, ทางซิกแซก, วงเวียน ภายในทางวงกตมีของเหลวที่มีความหนืดระดับต่างๆ หล่อเลี้ยงอยู่
ผลจากการสังเกตทำให้พบว่า สเปิร์มไม่ได้เคลื่อนที่ด้วยการว่ายในของเหลวเป็นหลัก แต่เป็นการคลานไปตามผนังของทางวงกต การว่ายน้ำจะเกิดขึ้นเมื่อสเปิร์มเจอเข้ากับมุมของทางโค้งหักศอก สเปิร์มจะว่ายทำมุมตีออกมาโดยมุมของการว่ายก็จะขึ้นอยู่กับความหนืดของของเหลว, ลักษณะรูปทรงของหัวสเปิร์ม, และจังหวะการขยับหาง (สองปัจจัยหลังก็ขึ้นอยู่กับลักษณะทางพันธุกรรมของผู้บริจาคสเปิร์มแต่ละคนอีกที) บ่อยครั้งที่การว่ายเปลี่ยนทิศทางของสเปิร์มจะพุ่งเข้าไปชนกับผนังอีกฝั่งของทางวงกตหรือสเปิร์มตัวอื่นๆ
รูปแบบการเคลื่อนที่ของสเปิร์มในการทดลองนี้ช่วยให้เราเห็นภาพของสเปิร์มที่คลานไต่ผนังมดลูกและท่อนำไข่ได้ดียิ่งขึ้น การคัดเลือกสเปิร์มที่แข็งแรงในการผสมเทียมก็จะมีประสิทธิภาพมากขึ้น ไม่ใช่เฉพาะสำหรับมนุษย์เท่านั้น แต่รวมถึงการผสมเทียมของสัตว์อื่นๆ ด้วย
ที่มา - Science Daily, Live Science
งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ใน PNAS DOI: 10.1073/pnas.1202934109