มีรายงานการค้นพบก้อนหินที่มีอายุถึง 4.28 พันล้านปีบริเวณอ่าวฮัดสัน ประเทศแคนาดา ทำสถิติใหม่ของก้อนหินที่มีอายุมากที่สุดเท่าที่เคยค้นพบมา

ที่น่าสนใจกว่านั้นคือในชั้นหินที่พบนี้ พบร่องรอยเบื้องต้นว่าในยุคของก้อนหินนี้อาจจะมีแบคทีเรียอาศัยอยู่ในโลกแล้ว แม้จะอยู่ในช่วงเริ่มต้นของการศึกษา แต่หากเป็นจริง ก้อนหินก้อนนี้จะเป็นหลักฐานไปยังสิ่งมีชีวิตที่เก่าแก่ที่สุดในโลกเช่นกัน

ก้อนหินที่เก่าที่สุดเท่าที่เราเคยพบมาก่อนหน้านี้มีอายุ 4.03 พันล้านปี ส่วนวัตถุโบราณที่เก่าที่สุดจริงๆ คงเป็นสายแร่ Zircon ในออสเตรเลียที่มีอายุถึง 4.36 พันล้านปี

ที่มา - BBC

วันที่ 23 กันยายน เป็นวันวิษุวัติ เหมาะแก่การวัดเส้นรอบวงโลก ด้วยไม้บรรทัด

ดร. พิชัย สนแจ้ง ผู้อำนวยการองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) เปิดเผยว่า วันอังคารที่ 23 กันยายน เกิดปรากฏการณ์โลกตั้งฉากกับดวงอาทิตย์ เรียกว่า วันวิษุวัติ หรือ อีควินอกซ์ (Equinox) จึงเหมาะที่สุดสำหรับการจัดกิจกรรมวัดความยาวของเส้นรอบวงโลกด้วยไม้บรรทัด จากการสังเกตเงาของดวงอาทิตย์ ซึ่งเรียกว่า วิธีของเอราทอสเทนีส (Eratosthenes’ method)

(วันวิษุวัติ คือวันที่โลกทำมุมตั้งฉากกับดวงอาทิตย์พอดี ทำให้ช่วงเวลากลางวันกับกลางคืนเท่ากัน ซึ่งแต่ละปี มีวันวิษุวัติเพียง 2 ครั้งคือประมาณ 20 - 21 มีนาคม และ 22 - 23 กันยายน ใช้หลักการเรขาคณิตข้อที่สามของ เทลีส เกี่ยวกับเส้นคู่ขนานและมุมตรงข้าม โดยสมมุติเส้นคู่ขนานแทนลำแสงอาทิตย์ 2 ลำที่ตกกระทบพื้นโลก - ผู้รายงาน)

นายสรรค์สนธิ บุณโยทยาน ผู้ทรงคุณวุฒิด้านดาราศาสตร์ในกรรมการสภาผู้ทรงคุณวุฒิ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร กล่าวว่า การวัดขนาดโลกด้วยวิธีเอราทอสเทนีส เป็นกิจกรรมที่แพร่หลายทั่วโลก ทั้งในสหรัฐ สเปน ออสเตรเลีย รวมถึงไทย กิจกรรมจัดขึ้นครั้งแรกเมื่อ มีนาคม พ.ศ. 2551 นี้ ที่โรงเรียนในนครพนมและอุบลราชธานี ซึ่งตั้งอยู่บนเส้นลองจิจูดเดียวกัน

วิธีโบราณนี้คิดขึ้นโดยชาวกรีกชื่อ เอราทอสเทนีส แห่งไซอีน บิดาแห่งวิชาภูมิศาสตร์ โดยสังเกตการณ์จากสถานที่ 2 จุด แต่ละจุดสังเกตเงาที่พาดผ่านเสาที่ปักอยู่กลางนาฬิกาแดด นำองศาของเงากับความยาวของเสา และระยะห่างจากจุดทั้ง 2 ที่วัดได้มาคำนวณ ทำให้ทราบขนาดของโลก (เส้นรอบวง) ที่แท้จริง โดยผลที่เขาคำนวณได้คลาดเคลื่อนเพียง 10% ใกล้เคียงกับผลที่วัดได้จากภาพถ่ายดาวเทียมของนาซ่า

(เอราทอสเทนีส และลูกมือชาวอียิปต์ ทดลองที่เมืองไซอีน (ปัจจุบันคืออัสวาน) และเมืองอะเล็กซานเดรีย ในวันครีษมายัน (Summer solstice) คำนวณได้ 25,000 ไมล์ คาดเคลื่อนไปเพียง 140 ไมล์เท่านั้น - ผู้รายงาน)

ปัจจุบันเทคโนโลยีทางคอมพิวเตอร์ ภาพถ่ายดาวเทียม และจีพีเอส ทำให้การวัดขนาดโลกแม่นยำมากขึ้น โดยวัดเส้นรอบวงได้ 40,008 กิโลเมตร ขณะที่การวัดในแบบโบราณสามารถวัดได้ใกล้เคียงมากคือ 46,200 กิโลเมตร แม้วิธีโบราณจะไม่จำเป็นแล้ว แต่หลายคนยังสนใจกิจกรรมการวัดด้วยหลักการทางคณิตศาสตร์แบบเก่าอยู่

นายสรรค์สนธิ กล่าวว่า กิจกรรมดังกล่าวจะช่วยให้เยาวชนสนใจดาราศาสตร์ โดยนำหลักการทางคณิตศาสตร์มาประยุกต์ ในการคำนวณและหาคำตอบจากเหตุการณ์จริง ช่วยกระตุ้นให้เยาวชนเกิดจินตนาการในการเรียนวิทยาศาสตร์มากขึ้น

ทั้งนี้ อพวช. จัดอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง เอราทอสเทนีส เป็นครั้งแรกให้แก่ครูอาจารย์จากทั่วประเทศ สำหรับนำความรู้ไปถ่ายทอดเสริมสร้างการเรียนรู้นอกห้องเรียน ผ่านกิจกรรมการทดลองวัดเส้นรอบวงของโลกด้วยไม้บรรทัด จากการสังเกตเงาของดวงอาทิตย์ ระหว่าง 22 - 23 กันยายนนี้ ที่องค์กรพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ คลอง 5 ปทุมธานี

มีครูวิทยาศาสตร์ระดับชั้นมัธยมศึกษา สนใจเข้ารับการอบรมกว่า 50 คน จาก 30 โรงเรียนทั่วประเทศ พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้ตัวแทนครูแต่ละโรงเรียนจับคู่โรงเรียนที่อยู่ในเส้นลองจิจูดเดียวกัน ทำการหาขนาดเส้นรอบวงของโลกโดยอาศัยหลักการทางคณิตศาสตร์

ที่มาข้อมูล - กรุงเทพธุรกิจ ออนไลน์, จุฑารัตน์ ทิพย์นำภา

ที่มารูป - Maria Zsygmond Baca, permission of Peter Gordon - Charles Brant Chesney Elementary School - Martha Haynes - Michael Lahanas - National Oceanic & Atmospheric Administration

ดูเพิ่มเติม - เอราทอสเทนีส, วิกิพีเดียไทย - วิธีของเอราทอสเทนีส, วิกิพีเดียอังกฤษ - รวมการทดลองที่โด่งดัง, Julian Rubin - วิษุวัติ, วิกิพีเดียอังกฤษ

ญี่ปุ่นเป็นประเทศที่ถือได้ว่าเกิดแผ่นดินไหวบ่อยครั้งมากที่สุดในโลก เพื่อลดความสูญเสียที่เกิดจากแผ่นดินไหว ที่มีโอกาสเกิดขึ้นได้ทุกเวลา ญี่ปุ่นตัดสินใจปรับปรุงประสิทธิภาพในการตรวจจับแผ่นดินไหวให้ดีกว่าเดิม

ระบบใหม่ที่ได้รับการปรับปรุง จะถูกติดตั้งใต้ท้องมหาสมุทร โดยมีความลึกประมาณ 1,000 ถึง 2,000 เมตร เพื่อที่จะเก็บข้อมูลเกี่ยวกับการสั่นไหวของแผ่นเปลือกโลกในบริเวณนั้น ข้อมูลที่เก็บได้ จะถูกส่งผ่านสายเคเบิลใยแก้วความเร็วสูง จากใต้ท้องมหาสมุทร ไปยังสถานีที่อยู่บนพื้นดิน

ระบบสายเคเบิลดังกล่าว จะเชื่อมโยงเข้ากับอุปกรณ์ตรวจวัดแผ่นดินไหวจำนวน 5 ตัว และอุปกรณ์ตรวจวัดคลื่นสึนามิอีก 3 ตัว โดยมีบริษัท NEC เป็นผู้ทำสัญญา

หลังจากที่ระบบถูกติดตั้งเสร็จเรียบร้อย ญี่ปุ่นก็จะมีอุปกรณ์ตรวจจับแผ่นดินไหวใต้ท้องทะเลถึง 9 ตัว และอุปกรณ์ตรวจจับคลื่นสึนามิอีก 4 ตัว การติดตั้งอุปกรณ์เพิ่มเติมนี้ ทำให้กรมอุตุนิยมวิทยาของญี่ปุ่น สามารถเก็บข้อมูลของแผ่นดินไหวใต้มหาสมุทรได้ดียิ่งขึ้น

ที่มา - Physorg