แม้ว่าทุกวันนี้เราจะพบดาวเคราะห์มากถึง 2000 ดวง (และยิ่งพบมากขึ้นเรื่อยๆ ทุกวัน) แต่เรื่องของจำนวนนั้นไม่ใช่สิ่งสำคัญ สิ่งที่นักดาราศาสตร์พยายามค้นหาคือดาวเคราะห์ที่มีสภาพคล้ายโลก เพราะนั่นอาจหมายถึงการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิตนอกโลกก็เป็นได้
Dirk Schulze-Makuch จาก Washington State University พร้อมทั้งมหาลัยอื่นอีก 9 แห่ง จึงได้ตั้งเกณฑ์สำหรับดาวเคราะห์ที่น่าจะมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ไว้ดังนี้
- ดัชนี ESI (Earth Similarity Index) ที่ใช้โลกซึ่งพิสูจน์มาแล้วว่าสิ่งมีชีวิตสามารถเกิดขึ้นได้ โดยเกณฑ์นี้จะคำนึงถึงขนาดของดาวเคราะห์ (แรงโน้มถ่วงที่เหมาะสมที่สามารถคงสภาพชั้นบรรยากาศไว้ให้สิ่งมีชีวิต) และอุณหภูมิ (เพื่อให้น้ำอยู่ในสภาวะของเหลวซึ่งจำเป็นสำหรับการเกิดปฎิกิริยาเคมี) ที่ใกล้เคียงกับโลก
- ดัชนี PHI (Planetary Habitability Index) ที่ไม่ได้มองว่าดาวเคราะห์นั้นๆ ต้องคล้ายโลกเพื่อจะให้สิ่งมีชีวิตเกิดขึ้นมาได้ โดยเกณฑ์นี้ขอเพียงแค่ดาวดวงนั้นมีพื้นแข็งๆ ไว้ให้เหยียบ มีชั้นบรรยากาศปกคลุมอยู่บ้าง มีแหล่งพลังงานความร้อนนิดหน่อย และมีของเหลวไว้เป็นตัวทำละลายก็พอแล้ว
Schulze-Makuch ยังกล่าวอีกว่า ดวงจันทร์ไททันของดาวเสาร์นั้นมีค่า PHI สูงยิ่งกว่าดาวอังคารเสียอีก เพราะมีทั้งของเหลวและชั้นบรรยากาศที่เหมาะสม แถมทั้งยังมีกิจกรรมทางเคมีที่น่าสนใจ ต่างจากดาวอังคารที่แทบไม่มีชั้นบรรยากาศเลย ส่วนของน้ำก็อยู่ในรูปของน้ำแข็งไปหมดแล้ว
อย่างไรก็ตาม การจะหาค่า PHI สำหรับดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะที่ห่างไกลก็ไม่ง่ายนัก เพราะต้องอาศัยข้อมูลสารเคมีที่ปรากฎอยู่บนดาวเคราะห์นั้นๆ มาเป็นเกณฑ์ด้วย การพึ่งพาข้อมูลจากกล้องโทรทัศน์ที่มีอยู่ในปัจจุบันจึงไม่เพียงพอ นักดาราศาสตร์ก็คงต้องลุ้นกันต่อไปให้ James Webb Space Telescope ผ่านข้อเสนอไปได้ด้วยดีครับ
ที่มา: Time

